ACC HỒ CHÍ MINH

Tranh chấp bản án tranh chấp ranh giới liền kề là một trong những loại vụ việc dân sự phổ biến tại Việt Nam, thường phát sinh từ sự bất đồng về vị trí đường phân cách giữa các thửa đất liền kề, dẫn đến mâu thuẫn kéo dài giữa các hộ gia đình hoặc cá nhân. Cùng ACC HCM khám phá chi tiết qua bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về vấn đề này.

1. Bản án số 11/2023/DS-ST ngày 24/03/2023 về tranh chấp ranh giới giữa các bất động sản liền kề

Trước khi đi sâu vào nội dung cụ thể của từng vụ việc, cần lưu ý rằng các bản án tranh chấp ranh giới liền kề thường dựa trên nguyên tắc tôn trọng ranh giới đã tồn tại lâu dài, thỏa thuận giữa các bên và các quy định pháp luật hiện hành như Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Đất đai.

• Tình huống tranh chấp chính: Các bên tranh chấp về ranh giới giữa thửa đất số 1206 và 1211, nơi trước đây có cắm trụ đá làm mốc giới rõ ràng, nhưng một bên cho rằng bên kia đã lấn chiếm một phần diện tích dẫn đến thay đổi ranh giới thực tế so với hồ sơ địa chính.
• Căn cứ pháp lý áp dụng: Tòa án dựa vào Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 quy định ranh giới được xác định theo thỏa thuận hoặc quyết định cơ quan nhà nước, đồng thời tôn trọng ranh giới tồn tại từ lâu không tranh chấp, kết hợp với biên bản đo đạc hiện trường và lời khai nhân chứng.
• Quyết định của tòa án: Tòa tuyên buộc các bên khôi phục ranh giới theo vị trí trụ đá cũ, yêu cầu bên lấn chiếm tháo dỡ công trình vi phạm và bồi thường thiệt hại nếu có, đồng thời ghi nhận Nghị định liên quan đến quản lý đất đai vẫn còn hiệu lực để đảm bảo tính liên tục pháp lý.
• Bài học rút ra từ bản án: Việc giữ gìn chứng cứ lịch sử như mốc giới cũ, biên bản hòa giải cơ sở và giấy tờ đo đạc là rất quan trọng, giúp tòa án dễ dàng xác định quyền lợi chính đáng của các bên trong bản án tranh chấp ranh giới liền kề.

2. Bản án số 18/2023/DS-ST ngày 17/03/2023 về tranh chấp ranh giới giữa các bất động sản liền kề và bồi thường thiệt hại tài sản

Các bản án tranh chấp ranh giới liền kề thường không chỉ dừng lại ở việc xác định đường giới mà còn kèm theo yêu cầu bồi thường thiệt hại khi một bên xây dựng lấn chiếm gây ảnh hưởng đến tài sản bên kia.

• Tình huống tranh chấp chính: Nguyên đơn khởi kiện bị đơn đã xây dựng công trình lấn sang phần đất liền kề, làm thay đổi ranh giới và gây thiệt hại về tài sản như tường rào, cây trồng, đòi bồi thường và khôi phục hiện trạng.
• Căn cứ pháp lý áp dụng: Áp dụng Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 về ranh giới liền kề, kết hợp với quy định tại Luật Đất đai về không được lấn chiếm, cùng các nghị định hướng dẫn thi hành vẫn còn hiệu lực như quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
• Quyết định của tòa án: Tòa buộc bị đơn tháo dỡ phần công trình lấn chiếm, khôi phục ranh giới theo biên bản đo đạc của cơ quan chức năng, đồng thời bồi thường thiệt hại tài sản với mức cụ thể dựa trên định giá độc lập.
• Bài học rút ra từ bản án: Trong bản án tranh chấp ranh giới liền kề như thế này, việc yêu cầu đo đạc lại thửa đất sớm và thu thập chứng cứ thiệt hại sẽ giúp tăng cơ hội thắng kiện, đồng thời tránh kéo dài thời gian tranh tụng.

>>> Xem thêm bài viết Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai mới nhất tại đây

3. Bản án số 04/2024/DS-PT ngày 16/01/2024 về tranh chấp mốc giới, ranh giới quyền sử dụng đất

Khi bản án sơ thẩm bị kháng cáo, tòa phúc thẩm thường xem xét lại toàn bộ chứng cứ để đảm bảo tính chính xác và công bằng.

• Tình huống tranh chấp chính: Các bên bất đồng về vị trí mốc giới giữa hai thửa đất liền kề, một bên cho rằng mốc giới cũ đã bị di dời do quá trình sử dụng lâu dài, dẫn đến tranh chấp kéo dài từ cấp sơ thẩm lên phúc thẩm.
• Căn cứ pháp lý áp dụng: Dựa trên Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 và các quy định tại Luật Đất đai 2024 (các điều khoản liên quan đến ranh giới thửa đất), cùng nghị định hướng dẫn đo đạc địa chính vẫn hiệu lực để xác định ranh giới chính xác.
• Quyết định của tòa án: Tòa phúc thẩm giữ nguyên hoặc điều chỉnh một phần quyết định sơ thẩm, buộc các bên tôn trọng ranh giới theo hồ sơ địa chính và thực tế sử dụng ổn định từ 30 năm trở lên mà không tranh chấp trước đó.
• Bài học rút ra từ bản án: Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bao gồm biên bản đo đạc và chứng cứ lịch sử, là yếu tố quyết định trong các bản án tranh chấp ranh giới liền kề ở cấp phúc thẩm, giúp tránh rủi ro bị thay đổi quyết định.

4. Bản án số 93/2020/DS-PT ngày 25/05/2020 về tranh chấp ranh giới quyền sử dụng đất và yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại

Nhiều bản án tranh chấp ranh giới liền kề kết hợp với yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi lấn chiếm gây ra, và bản án này là một trường hợp điển hình được xử lý ở cấp phúc thẩm.

• Tình huống tranh chấp chính: Nguyên đơn yêu cầu xác định lại ranh giới và đòi bồi thường thiệt hại do bị đơn lấn chiếm đất, xây dựng công trình ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất liền kề, dẫn đến tranh chấp từ sơ thẩm lên phúc thẩm.
• Căn cứ pháp lý áp dụng: Áp dụng Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 về ranh giới bất động sản liền kề, kết hợp Luật Đất đai và các nghị định còn hiệu lực về xử lý tranh chấp đất đai, không cho phép lấn chiếm hoặc thay đổi mốc giới.
• Quyết định của tòa án: Tòa phúc thẩm tuyên buộc khôi phục ranh giới theo hiện trạng ổn định lâu dài, yêu cầu bồi thường thiệt hại cụ thể và có thể buộc tháo dỡ công trình vi phạm.
• Bài học rút ra từ bản án: Trong bản án tranh chấp ranh giới liền kề, việc chứng minh thiệt hại thực tế và yêu cầu đo đạc độc lập sẽ giúp tòa án dễ dàng chấp nhận yêu cầu bồi thường, bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

>>> Xem thêm bài viết Dịch vụ giải quyết tranh chấp đất đai tại TPHCM uy tín tại đây

5. Câu hỏi thường gặp về bản án tranh chấp ranh giới liền kề

Tranh chấp ranh giới liền kề có bắt buộc phải hòa giải cơ sở trước khi khởi kiện không?

Có, theo quy định tại Luật Đất đai hiện hành, hòa giải tại UBND cấp xã là thủ tục bắt buộc trước khi khởi kiện tại tòa án. Nếu không hòa giải hoặc hòa giải không thành, tòa án mới thụ lý vụ việc, giúp giảm tải cho hệ thống tư pháp và khuyến khích các bên tự thỏa thuận.

Ranh giới đất được xác định dựa trên những căn cứ nào trong bản án?

Ranh giới thường được xác định theo thỏa thuận các bên, quyết định cơ quan nhà nước, tập quán địa phương hoặc sử dụng ổn định từ 30 năm trở lên mà không tranh chấp, theo Điều 175 Bộ luật Dân sự 2015 và các quy định liên quan trong Luật Đất đai, kèm theo biên bản đo đạc thực tế.

Nếu một bên lấn chiếm ranh giới thì tòa án xử lý như thế nào?

Tòa án thường buộc bên vi phạm khôi phục hiện trạng, tháo dỡ công trình lấn chiếm và bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được, dựa trên chứng cứ đo đạc và định giá độc lập, đồng thời áp dụng các nghị định xử lý vi phạm đất đai còn hiệu lực.

Thời hiệu khởi kiện tranh chấp ranh giới liền kề là bao lâu?

Tranh chấp ranh giới đất thường không áp dụng thời hiệu khởi kiện theo quy định pháp luật đất đai, nghĩa là bạn có thể khởi kiện bất kỳ lúc nào khi phát hiện vi phạm, miễn là có chứng cứ rõ ràng về quyền sử dụng đất.

Tranh chấp bản án tranh chấp ranh giới liền kề đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật đất đai và chứng cứ cụ thể để đạt kết quả mong muốn. Hy vọng qua việc phân tích các bản án thực tế trên, bạn đã có cái nhìn toàn diện hơn về cách tòa án giải quyết vấn đề này. Để được tư vấn chi tiết và thực hiện thủ tục hiệu quả, hãy liên hệ ACC HCM ngay hôm nay.