ACC HỒ CHÍ MINH

Bảo hộ thương hiệu cá nhân của KOL/KOC/Influencer đóng vai trò then chốt giúp các cá nhân hoạt động trên mạng xã hội duy trì uy tín và giá trị thương mại trước nguy cơ bị xâm phạm. Việc thực hiện thủ tục này ngày càng trở nên cần thiết khi nội dung cá nhân dễ dàng bị sao chép hoặc sử dụng trái phép. Thủ tục bảo vệ không chỉ mang lại quyền kiểm soát mà còn hỗ trợ phát triển nghề nghiệp bền vững. Cùng ACC HCM tìm hiểu chi tiết.

1. Hướng dẫn bảo hộ thương hiệu cá nhân của KOL, KOC và Influencer

Để bảo vệ toàn diện, KOL, KOC và Influencer cần kết hợp đăng ký nhãn hiệu cho tên/nickname/logo, bảo vệ quyền hình ảnh và đăng ký quyền tác giả cho nội dung. Phần này tập trung vào quy trình thực tế và căn cứ pháp lý hiện hành.

Việc đăng ký nhãn hiệu là công cụ mạnh nhất để độc quyền sử dụng tên tuổi trong các nhóm dịch vụ liên quan đến quảng cáo, giải trí và sản xuất nội dung. Theo Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu được bảo hộ khi là dấu hiệu nhìn thấy được (chữ, hình, kết hợp chữ và hình) có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ thể này với chủ thể khác. Đối với KOL/KOC/Influencer, các nhóm quan trọng thường bao gồm nhóm 35 (dịch vụ quảng cáo, marketing, xúc tiến thương mại) và nhóm 41 (dịch vụ giải trí, sản xuất nội dung, chương trình truyền hình). Cá nhân hoàn toàn có quyền nộp đơn theo Điều 87 Luật Sở hữu trí tuệ mà không cần giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Quy trình đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ được thực hiện theo Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 65/2023/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, cụ thể như sau.

Bước 1: Tra cứu và đánh giá khả năng bảo hộ. 

Trước khi nộp đơn, cần tra cứu trên cơ sở dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ để kiểm tra xem tên, nickname hoặc logo dự định đăng ký có trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã được đăng ký hoặc nộp đơn trước đó hay không. Việc tra cứu sơ bộ và chuyên sâu giúp giảm thiểu rủi ro bị từ chối, tiết kiệm chi phí và thời gian. Nếu phát hiện yếu tố trùng hoặc tương tự, có thể điều chỉnh dấu hiệu hoặc bổ sung yếu tố phân biệt để tăng khả năng được chấp nhận.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ đăng ký.

Hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai đăng ký nhãn hiệu theo mẫu quy định (thường là mẫu số 08 Phụ lục I Nghị định 65/2023/NĐ-CP),
• Năm mẫu nhãn hiệu có kích thước phù hợp (thường không lớn hơn 80mm x 80mm),
• Danh mục hàng hóa/dịch vụ phân loại theo Bảng phân loại Nice,
• Giấy tờ chứng minh tư cách chủ đơn (căn cước công dân hoặc hộ chiếu đối với cá nhân).
• Nếu nộp qua tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp thì cần giấy ủy quyền.

Hồ sơ phải thống nhất và đầy đủ theo quy định tại các điều 100, 101 và 105 Luật Sở hữu trí tuệ.

Bước 3: Nộp đơn và theo dõi quá trình thẩm định. 

Đơn có thể nộp trực tiếp tại Cục Sở hữu trí tuệ, qua đường bưu điện hoặc trực tuyến. Sau khi nộp, đơn được thẩm định hình thức trong khoảng một tháng để kiểm tra tính hợp lệ. Nếu chấp nhận hợp lệ, đơn được công bố trên Công báo sở hữu công nghiệp trong khoảng hai tháng để bên thứ ba có quyền phản đối.

Tiếp theo là giai đoạn thẩm định nội dung, kéo dài khoảng chín đến mười hai tháng hoặc lâu hơn tùy thực tế, nhằm đánh giá khả năng phân biệt và điều kiện bảo hộ. Nếu đủ điều kiện, Cục Sở hữu trí tuệ ra quyết định cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu có hiệu lực mười năm kể từ ngày nộp đơn và được gia hạn nhiều lần.

Song song với đăng ký nhãn hiệu, quyền đối với hình ảnh cá nhân được bảo vệ theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015. Cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình; việc sử dụng hình ảnh phải được sự đồng ý, và nếu sử dụng vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

Việc sử dụng hình ảnh KOL, KOC hay Influencer để quảng cáo mà không được phép có thể bị xử lý theo quy định về quyền nhân thân và các quy định về quảng cáo. Nội dung video, bài viết, podcast do Influencer sáng tạo được bảo hộ quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ ngay từ khi hình thành, không bắt buộc đăng ký nhưng việc đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả giúp tạo chứng cứ vững chắc khi xảy ra tranh chấp.

2. Tầm quan trọng của việc bảo vệ hình ảnh và tên gọi cá nhân

KOL, KOC và Influencer thường xuyên đối mặt với rủi ro nội dung bị sao chép hoặc thương hiệu bị lợi dụng để quảng bá sản phẩm kém chất lượng. Việc bảo hộ giúp duy trì nguồn thu nhập từ hợp tác thương mại và giữ vững lòng tin của người theo dõi. Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, quyền kiểm soát hình ảnh cá nhân là quyền nhân thân không thể chuyển nhượng, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho các yêu cầu bồi thường khi bị xâm phạm.

Bảo hộ thương hiệu cá nhân của KOL/KOC/Influencer còn góp phần nâng cao giá trị định giá khi đàm phán hợp đồng với nhãn hàng. Nếu không thực hiện kịp thời, cá nhân có thể mất quyền ưu tiên sử dụng tên gọi trên thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường số nơi thông tin lan truyền nhanh chóng và khó kiểm soát.

Xem thêm: Hướng dẫn đăng ký bản quyền khóa học online và giáo trình đào tạo

3. Các biện pháp bảo hộ theo quy định hiện hành

Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2025) cho phép đăng ký nhãn hiệu đối với tên riêng hoặc dấu hiệu phân biệt của cá nhân hoạt động sáng tạo. Biện pháp này mang lại quyền độc quyền sử dụng trong thời hạn mười năm và có thể gia hạn. Ngoài ra, quyền tác giả đối với nội dung sáng tạo được bảo vệ tự động từ khi tác phẩm được định hình dưới dạng vật chất.

Bộ luật Dân sự 2015 bổ sung quyền yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm và hình ảnh. KOL, KOC và Influencer có thể khởi kiện dân sự để đòi bồi thường thiệt hại thực tế và lợi nhuận bị mất do hành vi vi phạm. Việc kết hợp cả hai biện pháp trên giúp tăng cường hiệu quả bảo vệ toàn diện cho thương hiệu cá nhân.

Xem thêm: Thủ tục đăng ký bản quyền tác phẩm kiến trúc đúng pháp lý

4. Lưu ý khi thực hiện thủ tục bảo hộ

Chủ thể cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ bao gồm đơn đăng ký, mẫu nhãn hiệu và chứng từ chứng minh quyền sử dụng trước đó. Việc nộp đơn sớm giúp thiết lập quyền ưu tiên theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2025).

Cần theo dõi định kỳ các vi phạm trên mạng xã hội để kịp thời gửi thông báo yêu cầu gỡ bỏ hoặc khởi kiện. Hợp đồng hợp tác với nhãn hàng nên có điều khoản rõ ràng về quyền sử dụng hình ảnh và thương hiệu cá nhân nhằm tránh tranh chấp sau này.

5. Câu hỏi thường gặp

Bảo hộ thương hiệu cá nhân của KOL/KOC/Influencer có cần đăng ký nhãn hiệu không?

Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2025), việc đăng ký nhãn hiệu mang lại quyền độc quyền sử dụng và dễ dàng xử lý vi phạm. Tuy nhiên, quyền tác giả đối với nội dung vẫn được bảo vệ tự động theo quy định.

Thời hạn bảo hộ thương hiệu cá nhân theo Bộ luật Dân sự 2015 là bao lâu?

Quyền nhân thân đối với hình ảnh và danh dự được bảo vệ suốt đời và có thể chuyển giao cho người thừa kế. Quyền tài sản từ việc khai thác thương mại có thời hạn theo thỏa thuận hoặc quy định pháp luật liên quan.

KOL, KOC và Influencer có thể yêu cầu bồi thường khi bị xâm phạm không?

Có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế và chi phí hợp lý để khắc phục hậu quả theo Bộ luật Dân sự 2015, nếu chứng minh được hành vi xâm phạm và thiệt hại xảy ra.

Bảo hộ thương hiệu cá nhân của KOL/KOC/Influencer mang lại lợi ích lâu dài cho sự nghiệp của các cá nhân hoạt động trên mạng xã hội. Để được hỗ trợ chi tiết và thực hiện thủ tục hiệu quả, hãy liên hệ ACC HCM ngay hôm nay để được tư vấn chuyên sâu.