Cách tính chi phí di chuyển tài sản khi thu hồi đất là một trong những nội dung quan trọng mà người dân cần nắm rõ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi Nhà nước thu hồi đất. Việc xác định chính xác các khoản hỗ trợ này không chỉ giúp quá trình bồi thường diễn ra minh bạch mà còn đảm bảo đời sống của người bị thu hồi được ổn định. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này, cùng ACC HCM tìm hiểu nhé.

1. Chi phí di chuyển tài sản khi bị thu hồi đất được tính thế nào?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 108 Luật Đất đai 2024, khi Nhà nước thu hồi đất mà người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất phải di chuyển tài sản thì được Nhà nước bồi thường chi phí di chuyển. Cụ thể, cách tính chi phí di chuyển tài sản khi thu hồi đất được thực hiện dựa trên các nguyên tắc sau:
Thứ nhất, chi phí di chuyển được xác định trên cơ sở chi phí thực tế hợp lý để tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt lại tài sản đến địa điểm mới. Mức chi phí này phải được lập dự toán cụ thể và có sự thống nhất giữa người bị thu hồi đất với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Thứ hai, đối với tài sản là máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất phải tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt lại, chi phí di chuyển được tính bao gồm các khoản: chi phí tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt, hiệu chỉnh, chạy thử và các chi phí liên quan trực tiếp khác. Trong trường hợp tài sản không thể di chuyển được hoặc việc di chuyển không hiệu quả về mặt kinh tế, người bị thu hồi đất có thể được bồi thường bằng giá trị còn lại của tài sản.
Thứ ba, đối với hộ gia đình, cá nhân, chi phí di chuyển được tính dựa trên quãng đường di chuyển thực tế và phương tiện vận chuyển phù hợp với loại tài sản. Mức hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định dựa trên điều kiện thực tế của địa phương, nhưng phải đảm bảo nguyên tắc không thấp hơn chi phí thực tế hợp lý.
2. Các khoản chi phí được tính trong chi phí di chuyển tài sản
Khi xác định cách tính chi phí di chuyển tài sản khi thu hồi đất, cần phân biệt rõ các loại chi phí được tính vào chi phí di chuyển. Theo quy định tại Điều 108 Luật Đất đai 2024 và hướng dẫn tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP, các khoản chi phí bao gồm:
- Chi phí tháo dỡ, tháo gỡ tài sản khỏi vị trí cũ: Bao gồm công tháo dỡ, chi phí thuê thiết bị, máy móc hỗ trợ tháo dỡ, chi phí đảm bảo an toàn lao động trong quá trình tháo dỡ.
- Chi phí vận chuyển tài sản từ vị trí cũ đến vị trí mới: Bao gồm chi phí thuê phương tiện vận chuyển, chi phí bốc xếp, chi phí bảo hiểm cho tài sản trong quá trình vận chuyển, chi phí xin phép vận chuyển hàng hóa đặc biệt (nếu có).
- Chi phí lắp đặt, lắp ráp lại tài sản tại vị trí mới: Bao gồm công lắp đặt, chi phí hiệu chỉnh, chạy thử, chi phí thuê chuyên gia kỹ thuật nếu cần thiết.
- Chi phí khác liên quan trực tiếp đến việc di chuyển tài sản: Bao gồm chi phí lưu kho, bãi tạm thời trong quá trình chờ lắp đặt, chi phí bảo quản tài sản trong quá trình di chuyển.
Đối với hộ gia đình, cá nhân, ngoài các khoản chi phí trên, còn có thể được tính thêm chi phí thuê nhà ở tạm thời trong thời gian chờ xây dựng nhà ở mới hoặc tìm kiếm địa điểm kinh doanh mới. Tuy nhiên, mức hỗ trợ này do địa phương quy định cụ thể và phải phù hợp với khả năng ngân sách của địa phương.
Xem thêm: Lên thổ cư 100m2 bao nhiêu tiền?
3. Quy trình xác định và chi trả chi phí di chuyển tài sản
Để đảm bảo quyền lợi của người bị thu hồi đất, việc xác định và chi trả chi phí di chuyển tài sản phải tuân thủ một quy trình chặt chẽ. Dưới đây là các bước cơ bản trong quy trình này:
Bước 1: Lập dự toán chi phí di chuyển tài sản
Người bị thu hồi đất hoặc tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng tiến hành lập dự toán chi phí di chuyển tài sản. Dự toán phải bao gồm đầy đủ các hạng mục chi phí như đã nêu ở mục 2, kèm theo bảng kê chi tiết từng loại tài sản, khối lượng công việc và đơn giá dự kiến. Đối với tài sản là máy móc, thiết bị phức tạp, cần có sự tham gia của đơn vị tư vấn có chức năng để xác định chi phí chính xác.
Bước 2: Thống nhất phương án di chuyển và chi phí
Sau khi lập dự toán, tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường sẽ làm việc trực tiếp với người bị thu hồi đất để thống nhất phương án di chuyển, địa điểm di chuyển đến và mức chi phí. Việc thống nhất này phải được lập thành biên bản có chữ ký của cả hai bên. Trong trường hợp không thống nhất được, các bên có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét giải quyết theo quy định.
Bước 3: Phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ
Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, trong đó có nội dung chi phí di chuyển tài sản, được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Căn cứ pháp lý cho bước này là quy định tại Điều 87 Luật Đất đai 2024 về việc lập và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Sau khi được phê duyệt, phương án phải được công bố công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi và địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư.
Bước 4: Chi trả chi phí di chuyển
Việc chi trả chi phí di chuyển được thực hiện theo quyết định phê duyệt phương án bồi thường. Người bị thu hồi đất sẽ nhận tiền hỗ trợ chi phí di chuyển trực tiếp hoặc qua tài khoản ngân hàng. Thời hạn chi trả phải đảm bảo theo quy định tại khoản 4 Điều 87 Luật Đất đai 2024, cụ thể là trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được công khai.
Xem thêm: Thời hạn chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
4. Các trường hợp đặc biệt trong tính chi phí di chuyển tài sản
Trong thực tiễn áp dụng cách tính chi phí di chuyển tài sản khi thu hồi đất, có một số trường hợp đặc biệt cần lưu ý:
Trường hợp thứ nhất, đối với tài sản là cây trồng, vật nuôi không thể di chuyển được. Theo quy định tại Điều 109 Luật Đất đai 2024, cây trồng, vật nuôi không thể di chuyển sẽ được bồi thường theo giá trị thiệt hại thực tế, không áp dụng chi phí di chuyển. Tuy nhiên, nếu cây trồng, vật nuôi có thể di chuyển được và việc di chuyển là cần thiết để bảo tồn giống, thì chi phí di chuyển sẽ được tính theo quy định chung.
Trường hợp thứ hai, đối với công trình xây dựng không phải nhà ở. Theo quy định tại khoản 2 Điều 108 Luật Đất đai 2024, công trình xây dựng không phải nhà ở gắn liền với đất khi bị thu hồi mà phải tháo dỡ thì được bồi thường chi phí tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt lại hoặc bồi thường bằng giá trị còn lại của công trình. Việc lựa chọn hình thức bồi thường nào do người sử dụng đất quyết định nhưng phải đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật.
Trường hợp thứ ba, đối với tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu của người thứ ba (không phải người sử dụng đất). Trong trường hợp này, chi phí di chuyển tài sản sẽ được tính và chi trả trực tiếp cho chủ sở hữu tài sản, không thông qua người sử dụng đất. Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của chủ sở hữu tài sản khi không trực tiếp sử dụng đất bị thu hồi.
5. Câu hỏi thường gặp
Chi phí di chuyển tài sản có được tính vào tiền bồi thường về đất không?
Chi phí di chuyển tài sản là một khoản hỗ trợ độc lập, không được tính gộp vào tiền bồi thường về đất. Theo quy định tại Điều 108 Luật Đất đai 2024, chi phí di chuyển tài sản được xác định và chi trả riêng, dựa trên chi phí thực tế hợp lý để di chuyển tài sản. Người bị thu hồi đất sẽ nhận đồng thời cả tiền bồi thường về đất, tiền bồi thường tài sản gắn liền với đất và tiền hỗ trợ chi phí di chuyển (nếu có) theo quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Trường hợp tài sản không thể di chuyển được thì xử lý như thế nào?
Đối với tài sản không thể di chuyển được hoặc việc di chuyển không mang lại hiệu quả kinh tế, người bị thu hồi đất sẽ được bồi thường bằng giá trị còn lại của tài sản. Giá trị còn lại được xác định dựa trên nguyên giá, thời gian đã sử dụng và tỷ lệ hao mòn theo quy định. Căn cứ pháp lý cho quy định này là khoản 2 Điều 108 Luật Đất đai 2024 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP. Việc xác định giá trị còn lại phải do tổ chức có chức năng thẩm định giá thực hiện để đảm bảo tính khách quan và chính xác.
Thời hạn chi trả chi phí di chuyển tài sản là bao lâu sau khi có quyết định thu hồi đất?
Theo quy định tại khoản 4 Điều 87 Luật Đất đai 2024, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được công khai, cơ quan có trách nhiệm phải chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi. Trong trường hợp người có đất thu hồi chưa nhận tiền bồi thường, hỗ trợ mà không phải do lỗi của cơ quan nhà nước thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tạm giữ của Kho bạc Nhà nước. Chi phí di chuyển tài sản là một phần trong phương án bồi thường, hỗ trợ nên cũng được chi trả trong thời hạn nêu trên.
Cách tính chi phí di chuyển tài sản khi thu hồi đất được thực hiện dựa trên chi phí thực tế hợp lý, bao gồm các khoản tháo dỡ, vận chuyển, lắp đặt lại và các chi phí liên quan trực tiếp khác. Việc nắm rõ các quy định pháp luật về vấn đề này sẽ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình thu hồi đất. Nếu cần hỗ trợ pháp lý chi tiết hoặc tư vấn về các thủ tục liên quan, hãy liên hệ ACC HCM để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Để lại một bình luận