Chủ sở hữu bản quyền tác giả là yếu tố then chốt giúp bảo vệ quyền lợi của người sáng tạo trước các rủi ro xâm phạm trong môi trường số hiện nay. Việc nắm bắt các quy định mới không chỉ hỗ trợ cá nhân, tổ chức thực hiện quyền hợp pháp mà còn thúc đẩy môi trường sáng tạo lành mạnh. Bài viết phân tích rõ các thay đổi quan trọng theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2025). Cùng ACC HCM tìm hiểu chi tiết.
1. Quy định mới về chủ sở hữu bản quyền tác giả
Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025), chủ sở hữu quyền tác giả là tổ chức, cá nhân nắm giữ một, một số hoặc toàn bộ quyền tài sản đối với tác phẩm.
Chủ sở hữu quyền tác giả có thể là:
- Tác giả trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm
- Tổ chức, cá nhân giao nhiệm vụ hoặc ký hợp đồng với tác giả
- Người được chuyển nhượng quyền tác giả theo hợp đồng
- Người thừa kế quyền tác giả theo quy định pháp luật
Đối với tác phẩm được tạo ra theo hợp đồng lao động hoặc theo nhiệm vụ được giao, quyền sở hữu quyền tác giả được xác định theo thỏa thuận; nếu không có thỏa thuận thì thuộc về bên giao nhiệm vụ hoặc bên sử dụng lao động theo quy định pháp luật.
Xem thêm: Thủ tục đăng ký bản quyền tác giả đúng quy định
2. Điều kiện xác lập quyền của chủ sở hữu bản quyền tác giả
Quyền tác giả phát sinh tự động khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định, không phụ thuộc vào việc đăng ký.
Để được bảo hộ, tác phẩm cần đáp ứng:
- Có tính sáng tạo và do tác giả trực tiếp tạo ra
- Được thể hiện dưới một hình thức vật chất cụ thể
- Không thuộc đối tượng bị loại trừ bảo hộ theo luật
Chủ sở hữu có thể thực hiện thủ tục đăng ký quyền tác giả để làm căn cứ chứng minh quyền khi xảy ra tranh chấp.
Thời hạn bảo hộ quyền tài sản được quy định như sau:
- Tác phẩm không thuộc trường hợp đặc biệt: suốt cuộc đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả qua đời
- Tác phẩm đồng tác giả: tính đến hết 50 năm sau khi đồng tác giả cuối cùng qua đời
- Tác phẩm khuyết danh: 50 năm kể từ khi công bố lần đầu
Xem thêm: Mẫu tờ khai đăng ký bản quyền phần mềm máy tính mới
3. Quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu bản quyền tác giả
Quyền của chủ sở hữu quyền tác giả gồm:
- Quyền sao chép tác phẩm
- Quyền phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao
- Quyền biểu diễn, truyền đạt tác phẩm đến công chúng
- Quyền cho phép hoặc ngăn cấm người khác sử dụng tác phẩm
- Quyền chuyển nhượng hoặc cấp phép sử dụng tác phẩm
Nghĩa vụ của chủ sở hữu quyền tác giả:
- Tôn trọng quyền nhân thân của tác giả (nếu không phải tác giả đồng thời là chủ sở hữu)
- Thực hiện việc khai thác quyền trong phạm vi pháp luật cho phép
- Không xâm phạm quyền của bên thứ ba
- Thực hiện đúng hợp đồng chuyển nhượng hoặc hợp đồng sử dụng quyền tác giả
Xem thêm: Bản quyền bài hát là gi? Quy định mới
4. Câu hỏi thường gặp
Chủ sở hữu bản quyền tác giả có thể chuyển nhượng quyền cho ai?
Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2025), chủ sở hữu bản quyền tác giả được phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần quyền cho cá nhân, tổ chức khác thông qua hợp đồng bằng văn bản. Việc chuyển nhượng phải được đăng ký để có hiệu lực đối kháng với bên thứ ba. Hợp đồng cần ghi rõ phạm vi, thời hạn và giá trị chuyển nhượng.
Quyền của chủ sở hữu bản quyền tác giả kéo dài bao lâu?
Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2025) quy định thời hạn bảo hộ quyền tài sản của chủ sở hữu bản quyền tác giả là suốt đời tác giả và 50 năm sau khi tác giả mất. Đối với tác phẩm đồng tác giả, thời hạn tính từ khi tác giả cuối cùng mất. Quyền nhân thân được bảo hộ vô thời hạn.
Làm thế nào để chứng minh mình là chủ sở hữu bản quyền tác giả?
Chủ sở hữu bản quyền tác giả có thể chứng minh thông qua giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả do cơ quan nhà nước cấp. Ngoài ra, hợp đồng chuyển nhượng hoặc biên bản sáng tạo tác phẩm cũng là bằng chứng hợp pháp theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2025). Việc lưu giữ tài liệu gốc giúp tăng cường giá trị chứng minh khi có tranh chấp.
Chủ sở hữu bản quyền tác giả cần được bảo vệ đúng cách để tránh rủi ro pháp lý không đáng có. Việc nắm rõ quy định mới giúp cá nhân và doanh nghiệp khai thác tác phẩm hiệu quả. Đừng ngần ngại liên hệ ACC HCM để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục đăng ký quyền.
Để lại một bình luận