ACC HỒ CHÍ MINH

Tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất là một trong những loại vụ án dân sự phổ biến và phức tạp tại Việt Nam, thường liên quan đến đất cho mượn, cho ở nhờ, chuyển nhượng viết tay, thừa kế hoặc lấn chiếm. Bài viết tổng hợp 10 bản án đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất để bạn nắm rõ xu hướng xét xử. Cùng ACC HCM tìm hiểu để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. 10 bản án đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất

Dưới đây là 10 bản án tiêu biểu được tổng hợp từ thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân các cấp, tập trung vào các trường hợp đòi lại đất cho mượn, cho ở nhờ, chuyển nhượng viết tay hoặc tranh chấp nguồn gốc đất.

• Bản án số 28/2024/DS-ST ngày 29/03/2024 của TAND huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng về tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất: Các nguyên đơn là bà Lâm Thị N, Lâm Thị M và Lâm Thị S khởi kiện ông Tào Minh T đòi lại phần đất 1.015,7m² thuộc thửa 116. Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc các bà chịu án phí hơn 24 triệu đồng. Bản án nhấn mạnh nguyên tắc chỉ giải quyết trong phạm vi yêu cầu khởi kiện và dựa trên chứng cứ về ranh giới, diện tích thực tế.
• Bản án số 73/2024/DS-PT ngày 04/03/2024 của TAND cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh về tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Nguyên đơn ông Lê Văn N và bà Đoàn Thị Bé T đòi lại phần đất 11,3m² bị lấn chiếm thuộc thửa 58. Tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm, buộc bị đơn bà Nguyễn Thị T1 cùng những người liên quan tháo dỡ, di dời tài sản để trả lại đất cho nguyên đơn. Bản án áp dụng Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015 về quyền đòi lại tài sản bị chiếm giữ trái pháp luật.
• Bản án số 148/2022/DS-PT ngày 14/10/2022 của TAND tỉnh Sóc Trăng về tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất bị lấn chiếm: Ông A khởi kiện bà B đòi lại diện tích đất lấn chiếm thuộc thửa 606. Tòa phúc thẩm chấp nhận một phần yêu cầu, buộc bà B và con cái di dời cây trồng, trả lại 29,7m² đất lấn chiếm, đồng thời tính toán bồi thường hợp lý. Bản án thể hiện rõ việc xử lý lấn chiếm nhỏ lẻ qua đo đạc hiện trạng và tứ cận cụ thể.
• Bản án số 241/2019/DS-PT ngày 19/11/2019 của TAND cấp cao tại Đà Nẵng về tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất cho mượn, cho ở nhờ và hủy Giấy chứng nhận: Nguyên đơn đòi lại đất đã cho mượn/ở nhờ lâu năm. Tòa chấp nhận yêu cầu, buộc bên nhận trả lại đất và hủy Giấy chứng nhận cấp sai. Bản án áp dụng quy định về hợp đồng cho ở nhờ không có thời hạn theo Bộ luật Dân sự, bảo vệ quyền đòi lại khi bên cho có nhu cầu.
• Bản án số 91/2019/DS-PT ngày 07/5/2019 của TAND tỉnh Vĩnh Long về tranh chấp đòi tài sản là quyền sử dụng đất: Vụ việc liên quan đòi lại quyền sử dụng đất bị tranh chấp. Tòa phúc thẩm xét xử và tuyên buộc trả lại đất cho nguyên đơn dựa trên chứng cứ nguồn gốc đất và hành vi chiếm hữu không có căn cứ pháp luật.
• Bản án số 04/2023/DS-PT ngày 15/02/2023 của TAND tỉnh Quảng Ngãi về tranh chấp quyền sử dụng đất và tháo dỡ công trình: Nguyên đơn đòi lại đất sau chuyển nhượng, yêu cầu tháo dỡ công trình xây dựng trái phép. Tòa phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu đòi lại đất và buộc tháo dỡ để trả lại hiện trạng.
• Bản án số 76/2023/DS-PT ngày 28/9/2023 của TAND tỉnh Gia Lai về tranh chấp quyền sử dụng đất, tháo dỡ, di dời cây trồng vật kiến trúc: Liên quan chuyển nhượng đất giữa các bên, Tòa xét xử buộc di dời tài sản gắn liền với đất và trả lại quyền sử dụng cho bên có quyền hợp pháp.
• Bản án số 105/2024/DS-PT ngày 27/8/2024 của TAND tỉnh Thanh Hóa về tranh chấp quyền sử dụng đất, tháo dỡ tài sản trên đất: Đất là di sản thừa kế, Tòa buộc tháo dỡ tài sản để giao đất cho các đồng thừa kế theo bản án thừa kế trước đó.
• Bản án số 72/2021/DS-PT ngày 01/06/2021 của TAND cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh về tranh chấp kiện đòi lại quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất: Nguyên đơn khởi kiện đòi lại đất và tài sản gắn liền sau khi cho ở nhờ hoặc chiếm giữ trái phép. Tòa phúc thẩm chấp nhận yêu cầu, buộc bị đơn trả lại toàn bộ quyền sử dụng đất, tháo dỡ hoặc di dời tài sản gắn liền, đồng thời áp dụng Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015 để bảo vệ quyền đòi lại tài sản hợp pháp.
• Bản án số 140/2019/DS-PT ngày 27/03/2019 về đòi tài sản là quyền sử dụng đất: Vụ việc điển hình về đòi lại đất sau khi cho mượn lâu dài, Tòa tuyên buộc trả lại toàn bộ quyền sử dụng đất cho nguyên đơn dựa trên Điều 499 Bộ luật Dân sự 2015.

2. Câu hỏi thường gặp về bản án đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất

Bản án đòi lại quyền sử dụng đất thường dựa trên cơ sở pháp lý nào?

Tòa án chủ yếu căn cứ vào Luật Đất đai 2024, Bộ luật Dân sự 2015, chứng minh nguồn gốc đất, giấy tờ hợp pháp, thời gian sử dụng ổn định và có hay không hành vi tặng cho, chuyển nhượng rõ ràng.

Đòi lại đất cho mượn hoặc cho ở nhờ lâu năm có khó không?

Khó khăn cao nếu bên sử dụng đã ở ổn định lâu dài và có đóng góp cải tạo đất; Tòa thường yêu cầu nguyên đơn phải chứng minh rõ việc cho mượn chỉ tạm thời và không có chuyển nhượng.

Có thể đòi lại đất chuyển nhượng bằng giấy viết tay không?

Có thể trong một số trường hợp như hợp đồng vô hiệu do không công chứng, thiếu điều kiện chuyển nhượng hoặc vi phạm nguyên tắc dân sự, nhưng Tòa sẽ xem xét cụ thể từng vụ việc.

Sau khi có bản án đòi lại đất thì thi hành như thế nào?

Bản án có hiệu lực pháp luật sẽ được thi hành án dân sự; nếu bên thua kiện không tự nguyện trả đất, cơ quan thi hành án sẽ cưỡng chế tháo dỡ và giao đất cho bên thắng kiện.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn nắm rõ các bản án đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất phổ biến. Để được tư vấn chi tiết và thực hiện thủ tục hiệu quả, hãy liên hệ ACC HCM ngay hôm nay.

Xem thêm: Cách tính thuế tặng cho quyền sử dụng đất chuẩn nhất

Xem thêm: Thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất​