Không đồng ý với phương án bồi thường thì có bị thu hồi đất không?


không đồng ý giá bồi thường có bị thu hồi đất không là thắc mắc của rất nhiều người dân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế – xã hội. Việc hiểu rõ quyền lợi và quy trình pháp lý trong trường hợp này là vô cùng quan trọng để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết vấn đề này, cùng ACC HCM làm rõ các quy định hiện hành.

Không đồng ý với phương án bồi thường thì có bị thu hồi đất không?
Không đồng ý với phương án bồi thường thì có bị thu hồi đất không?

1. Không đồng ý với phương án bồi thường thì có bị thu hồi đất không?

Theo quy định của Luật Đất đai 2024, việc thu hồi đất và bồi thường là hai quy trình pháp lý có mối quan hệ mật thiết nhưng không hoàn toàn phụ thuộc vào nhau. Việc người dân không đồng ý với phương án bồi thường không có nghĩa là Nhà nước sẽ dừng việc thu hồi đất. Cụ thể, cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn có thể ban hành quyết định thu hồi đất nếu việc thu hồi đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại Điều 79 Luật Đất đai 2024, bao gồm các trường hợp thu hồi vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Tuy nhiên, quyền lợi của người dân vẫn được pháp luật bảo vệ thông qua các cơ chế giải quyết khiếu nại. Nếu người sử dụng đất không đồng ý với phương án bồi thường, họ có quyền khiếu nại quyết định thu hồi đất hoặc phương án bồi thường theo quy định. Việc khiếu nại này có thể làm chậm quá trình bàn giao mặt bằng, nhưng không tự động làm mất hiệu lực của quyết định thu hồi đất. Trong trường hợp người dân không chấp hành và không khiếu nại, cơ quan nhà nước có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế thu hồi đất theo quy định tại Điều 87 Luật Đất đai 2024.

Như vậy, câu trả lời ngắn gọn là: không đồng ý giá bồi thường có bị thu hồi đất không – Có, việc thu hồi đất vẫn có thể diễn ra. Tuy nhiên, người dân có quyền khiếu nại để bảo vệ quyền lợi của mình.

2. Quy trình xử lý khi người dân không đồng ý với phương án bồi thường

Khi nhận được thông báo thu hồi đất và phương án bồi thường, nếu không đồng ý, người dân cần thực hiện theo các bước sau để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Quy trình này được quy định chi tiết trong Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP (sửa đổi 2025) về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Bước 1: Tiếp nhận và xem xét thông báo thu hồi đất

Người dân cần đọc kỹ thông báo thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư do cơ quan chức năng gửi đến. Trong thời gian ít nhất 20 ngày trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải gửi thông báo cho người sử dụng đất biết về lý do thu hồi, thời gian và kế hoạch điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm. Việc nắm rõ các thông tin này là cơ sở để người dân đối chiếu với quy định pháp luật và chuẩn bị các giấy tờ cần thiết cho việc khiếu nại sau này.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ khiếu nại

Khi có căn cứ cho rằng phương án bồi thường không đúng quy định, người dân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ khiếu nại bao gồm: đơn khiếu nại (theo mẫu), bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc các giấy tờ liên quan, bản sao quyết định thu hồi đất, phương án bồi thường, và các tài liệu, chứng cứ chứng minh việc bồi thường chưa thỏa đáng. Hồ sơ cần được chuẩn bị đầy đủ, rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình giải quyết.

Bước 3: Nộp đơn khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền

Người dân nộp đơn khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã/phường nơi có đất bị thu hồi (đối với trường hợp thu hồi đất của hộ gia đình, cá nhân) hoặc Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (đối với trường hợp thu hồi đất của tổ chức). Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được quyết định hành chính đó. Việc nộp đơn đúng thời hạn là điều kiện tiên quyết để được xem xét giải quyết.

Bước 4: Theo dõi và tham gia quá trình giải quyết khiếu nại

Trong thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày (có thể gia hạn nhưng không quá 45 ngày đối với vụ việc phức tạp), người dân cần theo dõi tiến trình và cung cấp thêm thông tin, tài liệu nếu cơ quan giải quyết yêu cầu. Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết lần đầu, người dân có quyền khiếu nại lần hai lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân theo quy định của Luật Khiếu nại.

Xem thêm: Có được mở cửa sổ ra ngõ đi chung không?

3. Các trường hợp Nhà nước thu hồi đất và nguyên tắc bồi thường

Theo Luật Đất đai 2024, Nhà nước thu hồi đất trong các trường hợp sau đây: thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai; thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người. Trong phạm vi bài viết này, chúng ta tập trung vào trường hợp thu hồi đất vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội, vì đây là trường hợp phổ biến nhất gây ra nhiều tranh cãi về giá bồi thường.

Nguyên tắc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được quy định tại Điều 91 Luật Đất đai 2024. Theo đó, việc bồi thường phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất có quyền được bồi thường theo quy định, trừ các trường hợp không được bồi thường quy định tại Điều 92. Giá đất bồi thường được xác định theo giá đất cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm ban hành quyết định thu hồi đất, dựa trên các căn cứ như mục đích sử dụng đất, vị trí, khả năng sinh lợi, điều kiện hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

Nghị định 88/2024/NĐ-CP (sửa đổi 2025) quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, người sử dụng đất được bồi thường bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể. Ngoài ra, người dân còn được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm, hỗ trợ khác theo quy định. Việc hiểu rõ các nguyên tắc này giúp người dân đối chiếu với phương án bồi thường được cơ quan chức năng đưa ra để xác định xem quyền lợi của mình có bị xâm phạm hay không.

Xem thêm: Tách thửa đất khác mục đích sử dụng để bán thực hiện thế nào?

4. Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất khi bị thu hồi

Khi Nhà nước thu hồi đất, người sử dụng đất có các quyền cơ bản sau: được bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất; được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất; được bố trí tái định cư (nếu đủ điều kiện); được nhận thông tin về kế hoạch thu hồi, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm; được khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về quyết định hành chính, hành vi hành chính trong quá trình thu hồi đất. Đây là những quyền cơ bản được quy định tại Điều 26 Luật Đất đai 2024.

Bên cạnh các quyền nêu trên, người sử dụng đất cũng có nghĩa vụ phải chấp hành quyết định thu hồi đất khi đã có hiệu lực pháp luật. Theo Điều 87 Luật Đất đai 2024, nếu người sử dụng đất không chấp hành quyết định thu hồi đất mà không có lý do chính đáng, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất. Việc cưỡng chế được thực hiện công khai, dân chủ, khách quan, bảo đảm trật tự, an toàn, đúng quy định của pháp luật. Người bị cưỡng chế phải chấp hành quyết định cưỡng chế, nếu không sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Điều quan trọng là người dân cần phân biệt rõ giữa việc không đồng ý với phương án bồi thường và việc chống đối, cản trở việc thu hồi đất. Việc không đồng ý và thực hiện quyền khiếu nại là hành vi hợp pháp, được pháp luật bảo vệ. Tuy nhiên, nếu sau khi khiếu nại đã được giải quyết mà người dân vẫn cố tình không chấp hành, họ có thể phải đối mặt với các biện pháp cưỡng chế. Do đó, việc thực hiện đúng quy trình khiếu nại là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi mà không vi phạm pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

Thời gian giải quyết khiếu nại về bồi thường đất đai là bao lâu?

Thời gian giải quyết khiếu nại lần đầu là 30 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 45 ngày, nếu ở vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn thì không quá 60 ngày. Trong trường hợp khiếu nại lần hai, thời hạn giải quyết là 45 ngày kể từ ngày thụ lý; đối với vụ việc phức tạp thì không quá 60 ngày, nếu ở vùng sâu, vùng xa thì không quá 70 ngày. Người dân cần lưu ý theo dõi thời hạn này để có biện pháp thúc đẩy tiến độ giải quyết nếu cần thiết.

Nếu không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần hai thì phải làm gì?

Trong trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần hai, người dân có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của Luật Tố tụng hành chính. Thời hiệu khởi kiện là 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết khiếu nại lần hai hoặc kể từ ngày hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần hai mà không nhận được quyết định giải quyết. Việc khởi kiện tại Tòa án là biện pháp pháp lý cuối cùng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Việc cưỡng chế thu hồi đất được thực hiện trong trường hợp nào?

Việc cưỡng chế thu hồi đất được thực hiện khi người sử dụng đất không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi đã được vận động, thuyết phục. Theo Điều 87 Luật Đất đai 2024, trước khi tiến hành cưỡng chế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã/phường phải ban hành quyết định cưỡng chế và tổ chức thực hiện. Quyết định cưỡng chế phải được gửi cho người bị cưỡng chế, Ủy ban nhân dân cấp xã/phường nơi có đất và cơ quan, tổ chức có liên quan. Việc cưỡng chế chỉ được thực hiện khi đã có quyết định thu hồi đất có hiệu lực pháp luật và người sử dụng đất đã được vận động, thuyết phục nhưng không chấp hành.

không đồng ý giá bồi thường có bị thu hồi đất không là vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi người dân cần nắm vững các quy định của pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình. Việc chủ động tìm hiểu, chuẩn bị hồ sơ khiếu nại đầy đủ và thực hiện đúng quy trình là cách hiệu quả nhất để đảm bảo quyền lợi hợp pháp. Nếu bạn đang gặp vướng mắc trong quá trình thu hồi đất, bồi thường, hãy liên hệ ACC HCM để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm tư vấn và hỗ trợ kịp thời. không đồng ý giá bồi thường có bị thu hồi đất không sẽ không còn là nỗi lo nếu bạn có sự đồng hành của các chuyên gia pháp lý, giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn và bảo vệ tối đa lợi ích của mình trước pháp luật.


    Để lại một bình luận

    Email và số điện thoại của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *