ACC HỒ CHÍ MINH

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, việc thu mua nguyên vật liệu, nông – lâm – thủy sản trực tiếp từ người dân hay các hộ kinh doanh nhỏ lẻ không có hóa đơn là bài toán đau đầu của rất nhiều kế toán. Mẫu 01/TNDN (Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ mua vào không có hóa đơn) chính là cơ sở pháp lý giải quyết vấn đề này. ACC HCM sẽ hướng dẫn bạn cách lập biểu mẫu này chuẩn xác nhất, tối ưu hóa lợi ích và phòng tránh mọi rủi ro thanh tra thuế.

1. Mẫu 01/TNDN là gì? Vai trò cốt lõi trong kế toán thuế

1.1. Cơ sở pháp lý ban hành biểu mẫu

Mẫu 01/TNDN được áp dụng theo tinh thần Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thông tư 20/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Nghị định 320/2025/NĐ-CP. Biểu mẫu này giúp doanh nghiệp ghi nhận chi phí hợp lệ để tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

1.2. Vai trò của bảng kê trong việc tối ưu chi phí được trừ khi tính thuế TNDN

Mẫu 01/TNDN cho phép doanh nghiệp hợp thức hóa các khoản chi mua hàng không có hóa đơn, từ đó giảm thu nhập chịu thuế hợp pháp. Việc lập đúng mẫu giúp tránh rủi ro bị loại chi phí trong quá trình quyết toán.

2. Các trường hợp được phép lập Mẫu 01/TNDN theo quy định hiện hành

2.1. Thu mua nông, lâm, thủy sản trực tiếp từ người sản xuất, đánh bắt

Doanh nghiệp được phép lập mẫu 01 TNDN thông tư 78 khi mua nông – lâm – thủy sản từ người sản xuất, đánh bắt trực tiếp.

2.2. Thu mua sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống

Trường hợp thu mua sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ người sản xuất không kinh doanh cũng được áp dụng bảng kê.

2.3. Thu mua đất, đá, cát, sỏi từ hộ, cá nhân tự khai thác

Doanh nghiệp mua đất, đá, cát, sỏi từ hộ, cá nhân tự khai thác được lập mẫu nếu người bán có giấy phép khai thác hợp lệ.

2.4. Thu mua phế liệu từ người trực tiếp thu nhặt

Mua phế liệu từ người thu nhặt trực tiếp thuộc diện được lập bảng kê Mẫu 01/TNDN.

2.5. Thu mua tài sản, dịch vụ của hộ, cá nhân không kinh doanh (Doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm)

Mua tài sản, dịch vụ từ hộ, cá nhân không kinh doanh hoặc hộ có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm được phép sử dụng mẫu này.

3. Cập nhật Mẫu 01/TNDN chuẩn mới nhất và Link tải File Word/Excel

Mẫu số 01/TNDN được áp dụng theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các văn bản hướng dẫn hiện hành. Doanh nghiệp có thể tải file Word/Excel chuẩn tại liên kết dưới đây.

Tải xuống PDF | Tải xuống Word 

4. Hướng dẫn chi tiết cách lập Mẫu 01/TNDN không lo sai sót

• Bước 1: Thu thập thông tin và định danh chính xác người bán. Doanh nghiệp thu thập CCCD, địa chỉ và thông tin định danh của người bán để đảm bảo khớp với dữ liệu cơ quan thuế.
• Bước 2: Kê khai chi tiết hàng hóa và giá trị giao dịch thực tế. Ghi rõ số lượng, đơn giá, tổng giá trị theo thực tế mua vào.
• Bước 3: Hoàn thiện chữ ký, đóng dấu pháp nhân của doanh nghiệp. Người đại diện pháp luật ký và đóng dấu để xác nhận tính trung thực.
• Bước 4: Thiết lập và lưu trữ bộ chứng từ đi kèm bắt buộc. Lưu trữ đầy đủ chứng từ thanh toán và biên bản giao nhận.

5. Bộ chứng từ đi kèm Mẫu 01/TNDN để giải trình thanh tra thuế thành công

Để mẫu 01 TNDN thông tư 78 có giá trị pháp lý, doanh nghiệp phải đính kèm bản sao CCCD người bán, biên bản giao nhận, chứng từ thanh toán và giấy phép khai thác (nếu mua khoáng sản).

6. Những rủi ro và lưu ý khi lập bảng kê thu mua hàng hóa

6.1. Quy định khống chế về mức giá mua so với thị trường

Giá mua trên bảng kê không được vượt giá thị trường, nếu không cơ quan thuế sẽ điều chỉnh theo Thông tư 20/2026/TT-BTC.

6.2. Quản lý bảng kê đối với doanh nghiệp có nhiều trạm thu mua phân tán

Mỗi trạm thu mua phải lập bảng kê riêng, sau đó tổng hợp tại trụ sở chính.

6.3. Chế tài xử phạt hành chính đối với hành vi lập khống, gian lận bảng kê

Hành vi lập khống bảng kê bị xử lý theo Luật Quản lý thuế và Thông tư 80/2021/TT-BTC, có thể dẫn đến truy thu thuế TNDN và phạt tiền.

7. Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp mua hàng bằng Mẫu 01/TNDN trên 20 triệu đồng có bắt buộc phải chuyển khoản không?

Theo quy định hiện hành, không bắt buộc chuyển khoản đối với bảng kê Mẫu 01/TNDN, nhưng khuyến nghị thực hiện để tăng tính minh bạch.

Có giới hạn hạn mức tối đa tổng số tiền được lập trên Mẫu 01/TNDN trong một năm không?

Pháp luật không khống chế hạn mức tổng thể, nhưng cơ quan thuế kiểm tra tính hợp lý theo quy mô kinh doanh.

Nếu người bán là hộ kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm nhưng không chịu xuất hóa đơn, doanh nghiệp lập Mẫu 01/TNDN được không?

Không được phép. Hộ kinh doanh trên 100 triệu đồng/năm phải xuất hóa đơn theo quy định.

Doanh nghiệp có nhiều địa điểm thu mua ở các tỉnh khác nhau thì lập bảng kê như thế nào?

Mỗi địa điểm lập bảng kê riêng, sau đó tổng hợp tại trụ sở chính theo hướng dẫn của Thông tư 20/2026/TT-BTC.

Mẫu 01/TNDN có còn hiệu lực sau khi Luật Thuế TNDN 2025 có hiệu lực không?

Mẫu vẫn được áp dụng theo các văn bản hướng dẫn mới ban hành kèm Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.

Mẫu 01/TNDN Bảng kê thu mua hàng hóa mới là công cụ không thể thiếu để doanh nghiệp ghi nhận chi phí hợp lệ khi mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn. Việc lập bảng kê đúng quy định không chỉ giúp tuân thủ pháp luật Việt Nam hiện hành mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí khi quyết toán thuế TNDN. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ lập bảng kê đúng chuẩn, hãy liên hệ ACC HCM ngay hôm nay!