ACC HỒ CHÍ MINH

Cơ quan có thẩm quyền giao đất cho hợp tác xã là vấn đề quan trọng đối với các hợp tác xã muốn sử dụng đất để phát triển kinh tế. Hiểu rõ quy định pháp luật giúp đảm bảo quá trình giao đất minh bạch, hợp pháp, tránh rủi ro pháp lý. Cùng ACC HCM, bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định liên quan, cơ quan có thẩm quyền, và quy trình thực hiện theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

1. Cơ quan có thẩm quyền giao đất cho hợp tác xã

Hợp tác xã là tổ chức kinh tế đặc thù, do đó việc giao đất được quy định rõ trong pháp luật Việt Nam hiện hành.

Cơ quan có thẩm quyền giao đất cho hợp tác xã được quy định rõ trong Luật Đất đai 2024. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan chính có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với các tổ chức, trong đó có hợp tác xã. Quy định này đảm bảo việc giao đất phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, UBND cấp tỉnh ban hành quyết định giao đất cho hợp tác xã, đặc biệt với các dự án quy mô lớn hoặc có ý nghĩa cộng đồng. Điều này giúp hợp tác xã có cơ sở pháp lý vững chắc trong quá trình sử dụng đất và thực hiện các hoạt động đầu tư.

Trong một số trường hợp cụ thể, UBND cấp huyện cũng có thể giao đất hoặc cho thuê đất đối với hợp tác xã, nhất là với các dự án nhỏ, đất công ích hoặc đất nông nghiệp thuộc quỹ đất của huyện. Tuy nhiên, nếu diện tích lớn hoặc sử dụng vào mục đích thương mại – dịch vụ, quyết định này cần sự chấp thuận từ cấp tỉnh để đảm bảo thống nhất.

Đối với đất nông nghiệp công ích, UBND cấp xã được giao thẩm quyền cho thuê đất. Quy định này được hướng dẫn tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP, áp dụng khi hợp tác xã sử dụng đất cho mục tiêu công cộng như sản xuất nông nghiệp hoặc triển khai các dự án phục vụ cộng đồng. Cách phân cấp này giúp giảm tải cho cấp trên và tăng tính linh hoạt trong quản lý đất đai tại địa phương.

2. Điều kiện để hợp tác xã được giao đất

Điều kiện để hợp tác xã được giao đất được quy định tại Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn thi hành.

Trước hết, việc giao đất phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Hợp tác xã cần chứng minh rằng mục đích sử dụng đất phục vụ trực tiếp cho hoạt động kinh tế – xã hội, chẳng hạn như sản xuất nông nghiệp, kinh doanh, hoặc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cộng đồng.

Theo Nghị định 148/2024/NĐ-CP, hợp tác xã chỉ được giao đất khi có dự án đầu tư khả thi đã được chấp thuận. Dự án này cần phù hợp với định hướng phát triển của địa phương và chứng minh hiệu quả sử dụng đất trong dài hạn.

Về nghĩa vụ tài chính, Nghị định 71/2024/NĐ-CP quy định:

• Trường hợp giao đất có thu tiền sử dụng đất: hợp tác xã phải nộp tiền theo bảng giá đất do địa phương ban hành.
• Trường hợp giao đất không thu tiền (ví dụ đất phục vụ mục đích công cộng, phi lợi nhuận hoặc dự án nông nghiệp đặc thù): hợp tác xã phải đáp ứng tiêu chí tại Luật Đất đai 2024, như hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp hoặc dự án phi lợi nhuận.

Bên cạnh đó, hạn mức giao đất cũng là yếu tố cần lưu ý. Theo Luật Đất đai 2024, hạn mức này do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định dựa trên quỹ đất và tình hình thực tế tại địa phương. Trường hợp dự án quy mô lớn, Nghị định 101/2025/NĐ-CP yêu cầu hợp tác xã phải nộp kèm báo cáo kiểm toán để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả sử dụng đất.

3. Quy trình giao đất cho hợp tác xã

Quy trình giao đất cho hợp tác xã được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính minh bạch. Dưới đây là các bước cụ thể mà hợp tác xã cần thực hiện:

• Bước 1: Lập hồ sơ xin giao đất
  Hợp tác xã cần chuẩn bị hồ sơ theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP, bao gồm đơn xin giao đất (Mẫu số 02a), kế hoạch sử dụng đất, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, và tài liệu liên quan đến dự án đầu tư. Hồ sơ được nộp tại Ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc tỉnh, tùy thuộc vào thẩm quyền.
• Bước 2: Nộp hồ sơ và thẩm định
  Cơ quan tiếp nhận sẽ thẩm định hồ sơ, kiểm tra tính phù hợp với quy hoạch sử dụng đất theo Thông tư 10/2024/TT-BTNMT. Thời gian thẩm định thường kéo dài từ 30-45 ngày, đảm bảo các điều kiện pháp lý được đáp ứng đầy đủ.
• Bước 3: Quyết định giao đất
  Sau khi thẩm định, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc huyện ban hành quyết định giao đất theo Luật Đất đai 2024. Quyết định này là cơ sở pháp lý để hợp tác xã sử dụng đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính.
• Bước 4: Nộp tiền sử dụng đất (nếu có)
  Nếu đất được giao có thu tiền, hợp tác xã nộp tiền sử dụng đất theo Thông tư 18/2025/TT-BTC. Cơ quan thuế sẽ xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi cấp giấy chứng nhận.
• Bước 5: Nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
  Hợp tác xã nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai để được cấp giấy chứng nhận theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Giấy chứng nhận là cơ sở pháp lý để hợp tác xã sử dụng đất hợp pháp.

>>>> Xem thêm tại đây: Luật sư đất đai tại TPHCM

Xem thêm: Nợ tiền sử dụng đất có được cho thuê không? Mới

4. Nghĩa vụ của hợp tác xã khi được giao đất

Khi được giao đất, hợp tác xã phải tuân thủ các nghĩa vụ theo pháp luật Việt Nam hiện hành.

Theo Luật Đất đai 2024, hợp tác xã chỉ được sử dụng đất đúng mục đích đã phê duyệt trong quyết định giao đất. Nếu muốn chuyển mục đích sử dụng, hợp tác xã phải xin phép cơ quan có thẩm quyền và tuân thủ quy hoạch địa phương. Nghị định 70/2025/NĐ-CP quy định rằng việc sử dụng sai mục đích có thể dẫn đến thu hồi đất hoặc xử phạt hành chính.

Hợp tác xã cũng cần thực hiện nghĩa vụ tài chính đầy đủ. Theo Nghị định 71/2024/NĐ-CP, nếu đất được giao có thu tiền sử dụng đất, hợp tác xã phải nộp đúng hạn theo bảng giá đất. Trong trường hợp được miễn tiền sử dụng đất, hợp tác xã phải đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích công cộng, như quy định tại Luật Đất đai 2024. Việc không thực hiện nghĩa vụ tài chính có thể dẫn đến việc bị hủy quyết định giao đất.

Ngoài ra, hợp tác xã cần bảo vệ và sử dụng đất hiệu quả. Theo Thông tư 09/2021/TT-BTNMT, hợp tác xã phải thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường và không được để đất bị lấn chiếm hoặc sử dụng trái phép. Điều này giúp đảm bảo nguồn lực đất đai được khai thác bền vững, đồng thời bảo vệ quyền lợi của hợp tác xã và cộng đồng.

5. Các lưu ý quan trọng khi hợp tác xã nhận giao đất

Hợp tác xã cần chú ý một số vấn đề để đảm bảo quá trình nhận giao đất thuận lợi.

Theo Nghị định 101/2024/NĐ-CP, hợp tác xã cần kiểm tra kỹ quy hoạch sử dụng đất của địa phương trước khi nộp hồ sơ. Việc này giúp tránh trường hợp đề xuất giao đất không phù hợp, gây mất thời gian và chi phí. Hợp tác xã cũng nên tham khảo bảng giá đất để dự trù kinh phí thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác là yếu tố then chốt. Theo Nghị định 102/2024/NĐ-CP, hồ sơ xin giao đất cần bao gồm các tài liệu hợp lệ, được công chứng hoặc chứng thực theo Luật Công chứng 2024. Hợp tác xã nên làm việc với cơ quan quản lý đất đai để được hướng dẫn cụ thể, tránh tình trạng phải bổ sung hồ sơ nhiều lần.

Cuối cùng, hợp tác xã cần lưu ý thời hạn sử dụng đất. Theo Luật Đất đai 2024, thời hạn giao đất thường được xác định dựa trên mục đích sử dụng và quy định của địa phương. Hợp tác xã cần theo dõi thời hạn này để gia hạn kịp thời, tránh bị thu hồi đất theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

6. Câu hỏi thường gặp

Hợp tác xã có cần nộp tiền sử dụng đất khi được giao đất không?

Hợp tác xã có thể được miễn tiền sử dụng đất nếu đất được giao phục vụ mục đích công cộng, như nông nghiệp hoặc các dự án phi lợi nhuận, theo Luật Đất đai 2024. Tuy nhiên, nếu đất được sử dụng cho mục đích kinh doanh thương mại, hợp tác xã phải nộp tiền sử dụng đất theo bảng giá đất của địa phương, được quy định tại Nghị định 71/2024/NĐ-CP. Hợp tác xã cần xác định rõ mục đích sử dụng để thực hiện đúng nghĩa vụ tài chính.

Hợp tác xã có được chuyển nhượng quyền sử dụng đất không?

Hợp tác xã được phép chuyển nhượng quyền sử dụng đất nếu đáp ứng các điều kiện theo Điều 57 Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, nếu đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê để thực hiện dự án đầu tư, việc chuyển nhượng phải hoàn thành trong vòng 24 tháng kể từ khi dự án kết thúc. Nếu vi phạm, đất có thể bị thu hồi theo Luật Đất đai 2024.

Đất giao không đúng thẩm quyền có được cấp giấy chứng nhận không?

Đất giao không đúng thẩm quyền trước ngày 1/7/2004, nếu sử dụng ổn định, không tranh chấp và phù hợp với quy hoạch, có thể được cấp giấy chứng nhận theo Luật Đất đai 2024. Hợp tác xã cần cung cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất và nộp tiền sử dụng đất (nếu có) theo Nghị định 43/2014/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 01/2017/NĐ-CP.

Hợp tác xã có thể xin gia hạn thời hạn sử dụng đất không?

Hợp tác xã có thể xin gia hạn thời hạn sử dụng đất theo Luật Đất đai 2024, nếu đáp ứng điều kiện về sử dụng đất đúng mục đích và không vi phạm pháp luật. Hồ sơ gia hạn cần nộp trước khi thời hạn sử dụng đất kết thúc, theo hướng dẫn tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và quyết định gia hạn dựa trên quy hoạch địa phương.

Việc nắm rõ cơ quan có thẩm quyền giao đất cho hợp tác xã và các quy định pháp luật liên quan là yếu tố quan trọng để đảm bảo quá trình sử dụng đất hợp pháp và hiệu quả. Để được hỗ trợ chi tiết về hồ sơ và thủ tục, hãy liên hệ ACC HCM để nhận tư vấn chuyên nghiệp và chính xác.