Thẩm quyền gửi quyết định di dời chung cư là một trong những vấn đề pháp lý quan trọng mà cư dân và chủ đầu tư cần nắm rõ khi nhà chung cư xuống cấp, hết niên hạn sử dụng hoặc bị hư hỏng nặng. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền không chỉ đảm bảo tính hợp pháp của quyết định mà còn bảo vệ quyền lợi chính đáng của cư dân trong quá trình di dời. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về vấn đề này, cùng ACC HCM giúp bạn hiểu rõ hơn về quy định pháp luật hiện hành.

1. Thẩm quyền gửi quyết định di dời cho cư dân nhà chung cư
Theo quy định tại Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 98/2024/NĐ-CP, thẩm quyền ban hành và gửi quyết định di dời cho cư dân nhà chung cư được phân định rõ ràng giữa các cấp chính quyền. Cụ thể, đối với nhà chung cư thuộc diện phải phá dỹ để cải tạo, xây dựng lại, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là người có thẩm quyền ban hành quyết định di dời. Quyết định này phải được gửi đến từng hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống tại tòa nhà chung cư đó.
Trong trường hợp nhà chung cư thuộc diện bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sập đổ hoặc không còn khả năng bảo đảm an toàn cho người sử dụng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền ban hành quyết định di dời khẩn cấp. Tuy nhiên, quyết định này phải được báo cáo lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để theo dõi và chỉ đạo. Việc gửi quyết định di dời phải được thực hiện bằng văn bản, có xác nhận của cơ quan ban hành và được giao trực tiếp cho cư dân hoặc niêm yết công khai tại nơi sinh hoạt chung của tòa nhà.
Điều quan trọng là quyết định di dời phải nêu rõ lý do, thời hạn di dời, phương án bố trí chỗ ở tạm thời hoặc hỗ trợ tái định cư theo quy định. Nếu cư dân không nhận được quyết định di dời từ đúng cơ quan có thẩm quyền, họ có quyền khiếu nại hoặc yêu cầu cơ quan chức năng xem xét lại tính hợp pháp của quyết định đó.
2. Các trường hợp áp dụng quyết định di dời
Theo quy định tại Điều 60 Luật Nhà ở 2023, quyết định di dời được áp dụng trong các trường hợp cụ thể sau đây:
- Nhà chung cư thuộc diện bị phá dỹ để cải tạo, xây dựng lại theo quy hoạch được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
- Nhà chung cư bị hư hỏng nặng, có nguy cơ sập đổ, không còn bảo đảm an toàn cho người sử dụng theo kết luận kiểm định chất lượng của cơ quan chuyên môn.
- Nhà chung cư nằm trong khu vực bị ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của cư dân.
- Nhà chung cư thuộc diện phải di dời để thực hiện các dự án trọng điểm quốc gia, dự án phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Trong mỗi trường hợp, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành kiểm tra, đánh giá thực trạng công trình trước khi ban hành quyết định di dời. Việc kiểm tra này phải được lập thành biên bản và có sự tham gia của đại diện cư dân, đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư và cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Xem thêm: Đất bị chồng ranh giới: Bên mua có được hủy hợp đồng không?
3. Trình tự thực hiện việc gửi quyết định di dời
Việc gửi quyết định di dời cho cư dân nhà chung cư phải tuân thủ trình tự, thủ tục theo quy định tại Nghị định 98/2024/NĐ-CP. Quy trình này được thực hiện qua các bước cụ thể như sau:
Bước 1: Kiểm tra, đánh giá hiện trạng nhà chung cư
Cơ quan chuyên môn về xây dựng tiến hành kiểm tra, đánh giá chất lượng công trình nhà chung cư theo đề nghị của chủ sở hữu hoặc người quản lý vận hành. Kết quả kiểm tra phải được lập thành báo cáo chi tiết, xác định rõ mức độ hư hỏng, nguy cơ mất an toàn và đề xuất phương án xử lý phù hợp. Báo cáo này là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét ban hành quyết định di dời.
Bước 2: Lập phương án di dời và bố trí chỗ ở
Sau khi có kết quả kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền phối hợp với chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý vận hành lập phương án di dời chi tiết. Phương án này bao gồm kế hoạch di dời theo từng giai đoạn, phương án bố trí chỗ ở tạm thời hoặc hỗ trợ tái định cư, kinh phí thực hiện và trách nhiệm của từng bên liên quan. Phương án phải được công khai cho cư dân biết trước khi ban hành quyết định chính thức.
Bước 3: Ban hành và gửi quyết định di dời
Căn cứ vào báo cáo kiểm tra và phương án di dời đã được phê duyệt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền ban hành quyết định di dời. Quyết định này phải được gửi đến từng hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống tại nhà chung cư bằng hình thức văn bản trực tiếp hoặc qua đường bưu điện bảo đảm. Đồng thời, quyết định cũng được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có nhà chung cư và tại khu vực sinh hoạt chung của tòa nhà.
Bước 4: Tổ chức thực hiện di dời
Sau khi quyết định di dời được gửi đến cư dân, cơ quan có thẩm quyền phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức thực hiện việc di dời theo đúng thời hạn đã nêu trong quyết định. Trong quá trình thực hiện, cư dân có quyền yêu cầu cơ quan chức năng giải thích rõ các chế độ, chính sách hỗ trợ và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật.
Xem thêm: Nguyên tắc hỗ trợ thuê nhà đất tài sản công theo luật mới
4. Quyền và nghĩa vụ của cư dân khi nhận quyết định di dời
Khi nhận được quyết định di dời, cư dân nhà chung cư có các quyền và nghĩa vụ cụ thể theo quy định tại Luật Nhà ở 2023. Về quyền lợi, cư dân được bố trí chỗ ở tạm thời hoặc nhận hỗ trợ tái định cư theo phương án đã được phê duyệt. Mức hỗ trợ phải bảo đảm tương xứng với giá trị quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của từng hộ gia đình.
Cư dân cũng có quyền khiếu nại, tố cáo nếu cho rằng quyết định di dời không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng hoặc vi phạm quy định của pháp luật. Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Trong thời gian chờ giải quyết khiếu nại, cư dân vẫn phải chấp hành quyết định di dời nhưng có quyền yêu cầu cơ quan chức năng xem xét lại.
Về nghĩa vụ, cư dân phải chấp hành nghiêm chỉnh quyết định di dời, di chuyển ra khỏi nhà chung cư đúng thời hạn quy định. Trường hợp cố tình không chấp hành, cư dân có thể bị cưỡng chế di dời theo quy định của pháp luật và phải chịu mọi chi phí phát sinh liên quan đến việc cưỡng chế đó.
5. Câu hỏi thường gặp
Quyết định di dời có bắt buộc phải gửi trực tiếp cho từng cư dân không?
Theo quy định tại Nghị định 98/2024/NĐ-CP, quyết định di dời phải được gửi đến từng hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống tại nhà chung cư. Việc gửi quyết định có thể thực hiện trực tiếp hoặc qua đường bưu điện bảo đảm, đồng thời phải niêm yết công khai tại nơi sinh hoạt chung của tòa nhà. Nếu cư dân không nhận được quyết định trực tiếp, việc niêm yết công khai vẫn được coi là hợp pháp sau 15 ngày kể từ ngày niêm yết.
Cư dân có thể từ chối nhận quyết định di dời không?
Cư dân không có quyền từ chối nhận quyết định di dời khi quyết định được ban hành đúng thẩm quyền và đúng quy định của pháp luật. Việc từ chối nhận quyết định không làm thay đổi hiệu lực pháp lý của quyết định. Tuy nhiên, nếu cư dân cho rằng quyết định không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm pháp luật, họ có quyền khiếu nại trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết công khai.
Thời hạn di dời tối đa là bao lâu sau khi nhận quyết định?
Thời hạn di dời cụ thể được ghi rõ trong từng quyết định di dời, tùy thuộc vào mức độ khẩn cấp và phương án bố trí chỗ ở tạm thời. Đối với trường hợp khẩn cấp, thời hạn di dời thường không quá 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định. Đối với trường hợp cải tạo, xây dựng lại theo quy hoạch, thời hạn di dời có thể kéo dài hơn nhưng không vượt quá 90 ngày, bảo đảm cho cư dân có đủ thời gian chuẩn bị và ổn định cuộc sống.
Việc nắm rõ thẩm quyền gửi quyết định di dời chung cư là yếu tố then chốt giúp cư dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình di dời. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về các quy định pháp luật liên quan đến nhà chung cư, đừng ngần ngại liên hệ ACC HCM để được đội ngũ chuyên gia pháp lý giàu kinh nghiệm hỗ trợ kịp thời.
Để lại một bình luận