Thanh toán mua nhà bằng vàng đang là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của người dân trong bối cảnh thị trường bất động sản có nhiều biến động. Việc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán cho các giao dịch mua bán nhà đất tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý mà người mua và người bán cần đặc biệt lưu ý. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định của pháp luật hiện hành để giải đáp thắc mắc này, cùng ACC HCM tìm hiểu nhé.

1. Thanh toán mua bán nhà đất bằng vàng có hợp pháp không?
Theo quy định của pháp luật hiện hành, thanh toán mua nhà bằng vàng là hành vi bị nghiêm cấm và không được công nhận. Cụ thể, Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2013) quy định trên lãnh thổ Việt Nam, mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng, thỏa thuận và các hình thức khác của người cư trú, người không cư trú đều không được thực hiện bằng vàng, trừ các trường hợp được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
Bên cạnh đó, Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng cũng khẳng định vàng miếng chỉ được sử dụng làm phương tiện thanh toán trong các trường hợp đặc biệt do Ngân hàng Nhà nước cho phép. Việc sử dụng vàng để thanh toán cho các giao dịch dân sự thông thường như mua bán nhà đất là trái với quy định của pháp luật. Do đó, nếu các bên thực hiện giao dịch mua bán nhà đất bằng vàng, hợp đồng có thể bị vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật theo quy định tại Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015.
2. Các quy định pháp luật liên quan đến việc sử dụng vàng trong thanh toán
Để hiểu rõ hơn về tính bất hợp pháp của việc thanh toán mua nhà bằng vàng, chúng ta cần xem xét các quy định pháp luật cụ thể. Thứ nhất, Bộ luật Dân sự 2015 quy định về giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, điều này có nghĩa là mọi giao dịch có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật đều không có giá trị pháp lý. Thứ hai, Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 quy định về quản lý ngoại hối và hoạt động kinh doanh vàng, trong đó xác định vàng là một loại hàng hóa đặc biệt chịu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước.
Nghị định 24/2012/NĐ-CP quy định rõ về các hoạt động kinh doanh vàng, trong đó nhấn mạnh việc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán là không được phép. Ngoài ra, Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó có các mức phạt cụ thể đối với hành vi sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán. Cụ thể, hành vi này có thể bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với cá nhân và từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với tổ chức.
Xem thêm: Đất trồng cây lâu năm có được xây nhà tiền chế không
3. Rủi ro pháp lý khi thanh toán mua bán nhà đất bằng vàng
Việc thanh toán mua nhà bằng vàng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng cho cả người mua và người bán. Trước hết, hợp đồng mua bán nhà đất có thể bị tuyên bố vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật. Khi hợp đồng vô hiệu, các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, tuy nhiên việc hoàn trả này có thể gặp nhiều khó khăn do giá trị vàng biến động theo thời gian.
Thứ hai, các bên tham gia giao dịch có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP. Mức phạt có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, gây thiệt hại kinh tế đáng kể.
Thứ ba, khi xảy ra tranh chấp, tòa án sẽ không bảo vệ quyền lợi của các bên trong giao dịch bất hợp pháp này. Người mua có thể mất tiền mà không nhận được nhà, người bán có thể mất nhà mà không nhận được tiền thanh toán đầy đủ.
Ngoài ra, việc sử dụng vàng trong thanh toán còn gây khó khăn cho công tác quản lý thuế và chống rửa tiền của Nhà nước. Các cơ quan chức năng có thể tiến hành điều tra và xử lý nghiêm các giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật về quản lý ngoại hối và kinh doanh vàng.
Xem thêm: Cách tính giá thuê mua nhà ở xã hội do nhà nước đầu tư xây dựng
4. Hình thức thanh toán hợp pháp khi mua bán nhà đất
Thay vì sử dụng vàng, các bên trong giao dịch mua bán nhà đất nên lựa chọn các hình thức thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật. Hình thức phổ biến và được khuyến khích nhất là chuyển khoản ngân hàng, bởi hình thức này đảm bảo tính minh bạch, có chứng từ rõ ràng và dễ dàng chứng minh nguồn gốc tiền khi cần thiết. Việc thanh toán qua ngân hàng cũng giúp các bên tránh được rủi ro về mặt pháp lý và thuận tiện cho việc kê khai thuế.
Ngoài ra, các bên có thể thanh toán bằng tiền mặt theo quy định của pháp luật, tuy nhiên cần lưu ý đến các quy định về hạn mức thanh toán bằng tiền mặt trong giao dịch bất động sản. Theo quy định hiện hành, các giao dịch có giá trị lớn nên thực hiện qua ngân hàng để đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật về phòng chống rửa tiền.
Khi thực hiện giao dịch mua bán nhà đất, các bên cần lập hợp đồng mua bán có công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật. Hợp đồng cần ghi rõ giá trị giao dịch bằng đồng Việt Nam, phương thức thanh toán và thời hạn thanh toán cụ thể. Việc ghi rõ các điều khoản này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của cả hai bên và tránh được các tranh chấp không đáng có trong quá trình thực hiện hợp đồng.
5. Câu hỏi thường gặp
Nếu đã thanh toán bằng vàng thì có thể yêu cầu hủy hợp đồng không?
Trong trường hợp các bên đã thực hiện giao dịch mua bán nhà đất bằng vàng, hợp đồng có thể bị tuyên bố vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật. Khi đó, các bên có quyền yêu cầu tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý theo quy định tại Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, việc giải quyết hậu quả có thể phức tạp do giá trị vàng biến động, các bên cần chuẩn bị đầy đủ chứng cứ về việc thanh toán và giá trị vàng tại thời điểm giao dịch.
Có được phép quy đổi giá trị nhà đất ra vàng trong hợp đồng không?
Theo quy định của pháp luật, việc niêm yết, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng bằng vàng là không được phép. Các bên chỉ được ghi giá trị giao dịch bằng đồng Việt Nam trong hợp đồng mua bán nhà đất. Việc quy đổi giá trị nhà đất ra vàng có thể bị coi là hành vi vi phạm quy định về quản lý ngoại hối và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP.
Mức phạt cụ thể cho hành vi thanh toán bằng vàng là bao nhiêu?
Theo quy định tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP, hành vi sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán có thể bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với cá nhân và từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với tổ chức. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Thanh toán mua nhà bằng vàng là hành vi trái pháp luật và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng. Để đảm bảo an toàn pháp lý cho giao dịch, các bên nên tuân thủ đúng quy định về thanh toán bằng đồng Việt Nam qua ngân hàng. Nếu cần tư vấn chi tiết về thủ tục mua bán nhà đất, hãy liên hệ ACC HCM để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
Để lại một bình luận