ACC HỒ CHÍ MINH

Trong kỷ nguyên số, ranh giới giữa sáng tạo và vi phạm sở hữu trí tuệ rất mong manh, khiến nhiều doanh nghiệp rủi ro bị bồi thường hoặc gỡ bỏ chiến dịch do sử dụng tác phẩm chưa rõ nguồn gốc. Thao tác tra cứu bản quyền tác giả là bước tiên quyết giúp xác minh chủ sở hữu, tình trạng Giấy chứng nhận và thời hạn bảo hộ. Dưới đây, các chuyên gia tại ACC HCM sẽ hướng dẫn chi tiết các bước tra cứu bản quyền trực tuyến nhanh chóng, chuẩn xác và miễn phí.

1. Tra cứu bản quyền tác giả là gì và vì sao bắt buộc phải thực hiện?

1.1. Khái niệm và mục đích của việc tra cứu quyền tác giả

Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định theo Khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, được sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025. Việc tra cứu bản quyền tác giả giúp kiểm tra thông tin về tác phẩm, tác giả, chủ sở hữu và tình trạng đăng ký quyền tác giả trong phạm vi dữ liệu được công khai.

1.2. Xác định tư cách pháp lý của chủ sở hữu trước khi ký hợp đồng chuyển giao/mua bán bản quyền

Tra cứu có thể hỗ trợ kiểm tra tên tác phẩm, tác giả, chủ sở hữu và thông tin Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả nếu dữ liệu tương ứng được công khai. Đây là cơ sở tham khảo trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng, chuyển quyền sử dụng hoặc khai thác tác phẩm.

1.3. Phòng ngừa rủi ro bị khởi kiện và xử phạt vi phạm bản quyền theo quy định

Theo Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP, việc sử dụng tác phẩm phải bảo đảm không xâm phạm quyền của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả. Tra cứu giúp người sử dụng có thêm thông tin để xác định nguồn quyền và chủ động xin phép hoặc thỏa thuận khi cần thiết.

1.4. Đánh giá khả năng đăng ký bảo hộ độc quyền cho tác phẩm mới tạo lập

Tra cứu trước khi đăng ký giúp tác giả, chủ sở hữu có thêm thông tin về các tác phẩm đã được đăng ký, đặc biệt là thông tin về tên tác phẩm và chủ thể quyền. Tuy nhiên, tra cứu quyền tác giả không có ý nghĩa xác định một cách tuyệt đối rằng tác phẩm có được bảo hộ hay không, bởi quyền tác giả phát sinh tự động và không phụ thuộc vào việc đăng ký.

>>> Đọc thêm: Mẫu biên bản họp gia đình cho tặng đất mới

2. Các phương thức tra cứu bản quyền tác giả phổ biến hiện nay

2.1. Phương thức 1: Tra cứu trực tuyến trên Cơ sở dữ liệu quốc gia của Cục Bản quyền tác giả

Cục Bản quyền tác giả thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang cung cấp thông tin và các thủ tục liên quan đến đăng ký quyền tác giả trên hệ thống điện tử. Tuy nhiên, cần phân biệt tra cứu thông tin quyền tác giả với thủ tục đăng ký quyền tác giả trực tuyến; không phải mọi thông tin về tác phẩm, chủ sở hữu hoặc tình trạng quyền đều được công khai đầy đủ trên hệ thống.

2.2. Phương thức 2: Tra cứu trực tiếp tại trụ sở hoặc Văn phòng đại diện Cục Bản quyền tác giả

Trường hợp cần xác minh thông tin cụ thể hoặc dữ liệu không được công khai đầy đủ, cá nhân, tổ chức có thể liên hệ Cục Bản quyền tác giả để được hướng dẫn và cung cấp thông tin theo phạm vi, trình tự pháp luật cho phép. Cục Bản quyền tác giả hiện là cơ quan có thẩm quyền cấp, cấp lại, cấp đổi và hủy bỏ hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả theo Điều 51 Luật Sở hữu trí tuệ.

2.3. Phương thức 3: Tra cứu thông qua tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp, công ty luật chuyên sâu

Cá nhân, doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ tư vấn để rà soát thông tin tác phẩm, xác định chủ thể quyền và đánh giá rủi ro trước khi khai thác hoặc đăng ký quyền tác giả. Trường hợp cần thiết, đơn vị tư vấn có thể hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, đại diện thực hiện thủ tục đăng ký và xử lý các vấn đề phát sinh.

3. Hướng dẫn chi tiết quy trình 3 bước tra cứu bản quyền tác giả online

Bước 1: Xác định thông tin cần tra cứu như tên tác phẩm, tên tác giả, tên chủ sở hữu hoặc số Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Bước 2: Kiểm tra thông tin trên hệ thống thông tin điện tử của Cục Bản quyền tác giả và các nguồn dữ liệu được cơ quan có thẩm quyền công khai.

Bước 3: Đối chiếu kết quả với tài liệu liên quan đến tác phẩm như Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng sử dụng hoặc các tài liệu chứng minh quyền.

Bước 4: Trường hợp không tìm thấy thông tin hoặc kết quả chưa đủ để xác định chủ thể quyền, cần liên hệ cơ quan có thẩm quyền hoặc sử dụng dịch vụ tư vấn chuyên sâu trước khi khai thác tác phẩm.

>>> Đọc thêm: Cách tính giá đất thương mại dịch vụ chính xác

4. So sánh Tra cứu bản quyền tác giả và Tra cứu nhãn hiệu/thương hiệu

5. Giới hạn của việc tra cứu trực tuyến và những lưu ý đắt giá

5.1. Quyền tác giả phát sinh tự động kể từ khi tác phẩm được định hình (không phụ thuộc vào đăng ký)

Theo Khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký. Vì vậy, đăng ký quyền tác giả không phải điều kiện để quyền tác giả phát sinh.

5.2. Rủi ro tác phẩm chưa làm thủ tục đăng ký nhưng vẫn được pháp luật bảo hộ

Khoản 2 Điều 49 Luật Sở hữu trí tuệ quy định việc nộp đơn để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả không phải thủ tục bắt buộc để được hưởng quyền tác giả. Do đó, một tác phẩm chưa được đăng ký vẫn có thể được pháp luật bảo hộ nếu đáp ứng điều kiện bảo hộ.

5.3. Biện pháp thu thập chứng cứ chứng minh ngày sáng tạo để bảo vệ bản quyền

Tác giả, chủ sở hữu nên lưu giữ bản gốc, bản sao tác phẩm, dữ liệu điện tử, tài liệu thể hiện quá trình sáng tạo, hợp đồng giao việc, hợp đồng chuyển giao quyền và các tài liệu liên quan. Đây có thể là nguồn chứng cứ quan trọng để chứng minh quyền khi phát sinh tranh chấp.

6. Dịch vụ tư vấn, tra cứu chuyên sâu và đại diện đăng ký bản quyền tác giả trọn gói

Nhằm hỗ trợ tối đa cho các cá nhân và doanh nghiệp trong việc bảo hộ tài sản trí tuệ, ACC HCM cung cấp giải pháp tư vấn, tra cứu chuyên sâu và đại diện thực hiện thủ tục đăng ký bản quyền tác giả trọn gói, chuyên nghiệp:

• Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Đánh giá khả năng đăng ký, xác định loại hình tác phẩm và tư vấn phương án bảo hộ tối ưu theo Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP.
• Tra cứu và thẩm định tác phẩm: Rà soát dữ liệu chuyên sâu nhằm phát hiện rủi ro trùng lặp hoặc xung đột quyền trước khi chính thức nộp đơn.
• Soạn thảo hồ sơ chuẩn xác: Chuẩn bị đầy đủ tờ khai đăng ký, văn bản ủy quyền, bản sao tác phẩm, thỏa thuận tác giả/chủ sở hữu và các tài liệu liên quan theo đúng quy định.
• Đại diện nộp đơn và theo dõi tiến trình: Thay mặt khách hàng nộp hồ sơ, chủ động làm việc với Cục Bản quyền tác giả, giải trình bổ sung (nếu có) và nhận Giấy chứng nhận bàn giao tận nơi.

7. Câu hỏi thường gặp

Tra cứu trên hệ thống Cục Bản quyền không thấy thông tin bài hát/hình ảnh thì có được sử dụng thoải mái không?

Không. Quyền tác giả phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phụ thuộc vào việc tác phẩm đã đăng ký hay chưa theo Khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ. Do đó, không tìm thấy thông tin tra cứu không đồng nghĩa với việc tác phẩm không có chủ thể quyền.

Tra cứu bản quyền tác giả trực tuyến có mất phí không?

Việc tự tra cứu thông tin cơ bản trên Cổng cơ sở dữ liệu tra cứu trực tuyến của Cục Bản quyền tác giả là hoàn toàn miễn phí. Phí tra cứu chỉ phát sinh khi bạn yêu cầu tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ thực hiện tra cứu chuyên sâu kèm báo cáo pháp lý đánh giá mức độ tương đồng và khả năng xung đột quyền.

Số Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả có tra cứu được thông tin chủ sở hữu cũ khi đã chuyển nhượng không?

Thông tin về thay đổi chủ sở hữu có thể được ghi nhận thông qua thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả. Theo Khoản 1 Điều 55 Luật Sở hữu trí tuệ, trường hợp thay đổi chủ sở hữu hoặc thông tin liên quan đến tác phẩm, tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả thì cơ quan có thẩm quyền thực hiện cấp đổi Giấy chứng nhận theo quy định.

Kết quả tra cứu có giá trị pháp lý không?

Kết quả tra cứu chủ yếu có giá trị hỗ trợ xác minh thông tin và không thay thế Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả hoặc các chứng cứ khác về quyền. Khi phát sinh tranh chấp, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét Giấy chứng nhận và các tài liệu chứng minh quyền theo quy định của pháp luật.

Có thể tra cứu bản quyền tác giả của tác phẩm nước ngoài tại Việt Nam không?

Có thể xác định thông tin về quyền tác giả của tác phẩm nước ngoài trong phạm vi tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Tuy nhiên, phạm vi dữ liệu tra cứu phụ thuộc vào thông tin được cơ quan có thẩm quyền ghi nhận, công khai và tình trạng đăng ký của tác phẩm.

Tra cứu bản quyền tác giả giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu một cách hiệu quả và minh bạch. Để được hỗ trợ chi tiết và thực hiện thủ tục nhanh chóng, hãy liên hệ ACC HCM ngay hôm nay.