ACC HỒ CHÍ MINH

Việc lập văn bản tặng cho tài sản thừa kế giúp chuyển giao quyền tài sản cho người thân an toàn, tránh tranh chấp. Tuy nhiên, nhầm lẫn giữa hình thức này với "từ chối nhận di sản" có thể làm mất quyền lợi hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế không đáng có. Bài viết của ACC HCM sẽ hướng dẫn bạn quy trình, điều kiện và mẫu văn bản chuẩn xác nhất.

1. Văn bản tặng cho tài sản thừa kế là gì và giá trị pháp lý

1.1. Khái niệm tặng cho phần di sản thừa kế/kỷ phần thừa kế theo Bộ luật Dân sự

Sau khi mở thừa kế, người thừa kế có quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Trong trường hợp di sản chưa được phân chia, người thừa kế có thể thỏa thuận về việc phân chia di sản và tặng cho toàn bộ hoặc một phần quyền hưởng di sản của mình cho người thừa kế khác trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản theo quy định của pháp luật về công chứng.

Trường hợp phần di sản đã được xác định và thuộc quyền của người thừa kế, việc chuyển giao tài sản cho người khác có thể được thực hiện bằng hợp đồng tặng cho theo quy định của Bộ luật Dân sự. Giao dịch không được nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ tài sản với người thứ ba.

1.2. Điều kiện để văn bản tặng cho có hiệu lực pháp luật

Giao dịch tặng cho phải đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, trong đó các bên phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp; việc tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện; mục đích, nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Đối với di sản là quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, người tặng cho phải có quyền đối với phần tài sản được định đoạt và việc tặng cho phải tuân thủ yêu cầu về hình thức, đăng ký theo pháp luật chuyên ngành.

1.3. Văn bản tặng cho tài sản thừa kế có bắt buộc phải công chứng không?

Đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của Luật Đất đai 2024, trừ trường hợp pháp luật quy định khác.

Trường hợp người thừa kế tặng cho quyền hưởng di sản ngay trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản này được công chứng theo quy định của Luật Công chứng 2024. Văn bản thỏa thuận phân chia di sản đã được công chứng là căn cứ để thực hiện thủ tục đăng ký chuyển quyền đối với tài sản phải đăng ký.

>>> Đọc thêm: Mẫu cam kết không bỏ sót hàng thừa kế mới 2026

2. Phân biệt "Tặng cho tài sản thừa kế" và "Từ chối nhận di sản thừa kế"

2.1. Sự khác nhau về mục đích chuyển giao quyền tài sản

Tặng cho phần quyền hưởng di sản là trường hợp người thừa kế vẫn thực hiện việc nhận quyền hưởng di sản của mình và chuyển giao toàn bộ hoặc một phần quyền đó cho người khác theo hình thức pháp luật cho phép.

Trong khi đó, từ chối nhận di sản là việc người thừa kế không nhận phần di sản mà mình được hưởng. Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, việc từ chối phải được lập thành văn bản và thực hiện trước thời điểm phân chia di sản; người từ chối không được thực hiện việc từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

2.2. Hệ quả pháp lý khi xác định người thụ hưởng cuối cùng

3. Mẫu văn bản tặng cho tài sản thừa kế chuẩn pháp lý (Tải file Word)

Văn bản cần thể hiện rõ thông tin người để lại di sản, người thừa kế, nguồn gốc và tình trạng pháp lý của di sản, phần quyền hưởng di sản được tặng cho, người nhận tặng cho và cam kết của các bên.

Trường hợp di sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất chưa phân chia, nội dung tặng cho có thể được thể hiện trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản theo quy định của Luật Công chứng 2024.

Tải xuống PDF | Tải xuống Word

4. Thủ tục công chứng văn bản tặng cho tài sản thừa kế tại tổ chức hành nghề công chứng

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Người yêu cầu công chứng chuẩn bị giấy tờ nhân thân, giấy chứng tử của người để lại di sản, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, di chúc nếu có và giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế.

Bước 2: Kiểm tra và niêm yết việc thụ lý công chứng

Đối với văn bản thỏa thuận phân chia di sản, tổ chức hành nghề công chứng thực hiện việc niêm yết theo quy định của Luật Công chứng 2024 để làm cơ sở giải quyết hồ sơ.

Bước 3: Ký văn bản trước mặt công chứng viên

Sau khi kiểm tra hồ sơ và xác định đủ điều kiện, các bên đọc lại nội dung, xác nhận sự tự nguyện và ký văn bản trước mặt công chứng viên.

Bước 4: Nhận văn bản công chứng và thực hiện đăng ký biến động

Sau khi được công chứng, người nhận quyền thực hiện thủ tục đăng ký biến động, đăng ký sang tên đối với quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản phải đăng ký theo quy định pháp luật đất đai.

5. Danh sách các loại hồ sơ cần chuẩn bị:

• Bản gốc hoặc bản sao giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết theo quy định.
• Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản.
• Di chúc hợp pháp nếu thừa kế theo di chúc.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người thừa kế.
• Giấy tờ tùy thân của những người tham gia văn bản.
• Dự thảo văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản tặng cho hoặc giấy tờ khác theo yêu cầu của tổ chức hành nghề công chứng.
• Các giấy tờ khác liên quan đến tình trạng pháp lý của di sản nếu có.

>>> Đọc thêm: Mẫu cam kết hạn mức đất ở mới nhất

6. Quy định về thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ khi tặng cho tài sản thừa kế

6.1. Các trường hợp được miễn 100% thuế TNCN và lệ phí trước bạ (Quan hệ hôn nhân, huyết thống ruột thịt)

Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau thuộc trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật thuế.

Đối với lệ phí trước bạ, nhà, đất nhận thừa kế hoặc quà tặng giữa các quan hệ gia đình thuộc trường hợp được miễn theo quy định về lệ phí trước bạ. Nội dung miễn cần đối chiếu đúng quan hệ giữa bên tặng cho, bên nhận và hồ sơ chứng minh quan hệ.

6.2. Trường hợp phải nộp 10% thuế TNCN và 0,5% lệ phí trước bạ

Đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng thuộc diện chịu thuế, thuế thu nhập cá nhân được tính theo thuế suất 10% đối với phần thu nhập tính thuế theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân. Việc xác định thu nhập tính thuế đối với tài sản nhận thừa kế, quà tặng thực hiện theo quy định hiện hành về thuế TNCN. Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và cần được áp dụng đối với các trường hợp phát sinh từ thời điểm luật có hiệu lực.

Đối với lệ phí trước bạ, nhà, đất thuộc diện phải nộp lệ phí trước bạ thì mức thu đối với nhà, đất là 0,5% theo quy định về lệ phí trước bạ; giá tính lệ phí được xác định theo quy định tại Nghị định số 10/2022/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực.

7. Những rủi ro thường gặp khiến văn bản tặng cho tài sản thừa kế bị tuyên vô hiệu

Khi lập văn bản tặng cho tài sản thừa kế, các bên cần lưu ý một số vấn đề pháp lý có thể ảnh hưởng đến hiệu lực giao dịch:

• Vi phạm quy định về hình thức: Đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, phải tuân thủ hình thức công chứng hoặc chứng thực theo pháp luật đất đai.
• Người tặng cho không đủ điều kiện thực hiện giao dịch: Giao dịch phải đáp ứng điều kiện về năng lực, sự tự nguyện của các bên và không thuộc trường hợp giao dịch vô hiệu theo Bộ luật Dân sự.
• Chưa xác định rõ quyền hưởng di sản: Khi di sản chưa được phân chia, cần xác định đầy đủ người thừa kế và phần quyền của từng người trước khi thực hiện việc chuyển giao.
• Tài sản đang có tranh chấp hoặc bị hạn chế quyền: Cần kiểm tra tình trạng pháp lý của di sản trước khi lập văn bản.
• Nhằm trốn tránh nghĩa vụ: Giao dịch dân sự được xác lập nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba có thể bị xem xét về hiệu lực theo quy định của Bộ luật Dân sự.

8. Dịch vụ luật sư tư vấn thừa kế, lập văn bản tặng cho và sang tên sổ đỏ trọn gói

Văn bản tặng cho tài sản thừa kế có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu nếu vi phạm một trong các trường hợp rủi ro phổ biến sau:

• Tặng cho tài sản nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ hoặc thi hành án đối với bên thứ ba.
• Người tặng cho bị ép buộc, lừa dối, hoặc không có đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm ký kết.
• Di sản thừa kế đang có tranh chấp gay gắt giữa các đồng thừa kế hoặc chưa xác định rõ kỷ phần hợp pháp.
• Vi phạm hình thức bắt buộc (không thực hiện công chứng/chứng thực đối với di sản là bất động sản).

9. Câu hỏi thường gặp

Có được lập văn bản tặng cho tài sản thừa kế khi các đồng thừa kế khác chưa đồng ý không?

Nếu di sản chưa được phân chia và phần quyền của từng người chưa được xác định, việc định đoạt di sản cần thực hiện theo quy định về quản lý, phân chia di sản và quyền của các đồng thừa kế. Trường hợp tặng cho quyền hưởng di sản trong văn bản thỏa thuận phân chia di sản thì phải xác định đầy đủ những người có quyền đối với di sản và nội dung thỏa thuận theo quy định pháp luật.

Tặng cho phần đất thừa kế cho anh/chị em ruột có phải nộp thuế không?

Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa anh, chị, em ruột thuộc trường hợp được miễn thuế thu nhập cá nhân. Việc đăng ký quyền sử dụng đất cũng thuộc trường hợp được miễn lệ phí trước bạ nếu đáp ứng điều kiện miễn theo pháp luật về lệ phí trước bạ.

Người đang nợ tiền bên ngoài có được làm văn bản tặng cho tài sản thừa kế cho người khác không?

Người có quyền đối với tài sản vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài sản theo quy định. Trường hợp giao dịch được xác lập nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba, giao dịch có thể bị yêu cầu Tòa án tuyên vô hiệu theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Văn bản tặng cho tài sản thừa kế là công cụ pháp lý thiết yếu để chuyển giao di sản một cách an toàn và hiệu quả, giúp gia đình tránh những xung đột không đáng có. Việc áp dụng đúng mẫu và thủ tục khi lập văn bản tặng cho tài sản thừa kế sẽ mang lại sự yên tâm tuyệt đối cho bạn. Để nhận tư vấn chuyên sâu hoặc hỗ trợ soạn thảo, hãy liên hệ ACC HCM ngay hôm nay. Đội ngũ chuyên gia pháp lý sẵn sàng đồng hành, đảm bảo mọi giao dịch của bạn diễn ra suôn sẻ và hợp pháp.