người thuê đất bị thu hồi có được hỗ trợ bồi thường không là vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của nhiều cá nhân, hộ gia đình đang thuê đất, thuê nhà để sản xuất, kinh doanh hoặc để ở. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất không chỉ giúp người thuê bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn tránh được những tranh chấp không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định mới nhất theo Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP, cùng ACC HCM làm rõ những vướng mắc thường gặp trong thực tiễn.

1. Người thuê nhà, thuê đất bị thu hồi có được bồi thường không?
Theo quy định tại Điều 91 Luật Đất đai 2024, khi Nhà nước thu hồi đất, người đang sử dụng đất có đủ điều kiện theo quy định sẽ được bồi thường. Tuy nhiên, đối với người thuê đất, quyền lợi của họ được xem xét một cách thận trọng và khác biệt so với người sử dụng đất trực tiếp.
Cụ thể, người thuê đất không phải là đối tượng được bồi thường về đất, vì họ không có quyền sử dụng đất hợp pháp (không đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Thay vào đó, họ có thể được xem xét hỗ trợ theo quy định tại Điều 108 Luật Đất đai 2024. Điều luật này quy định về các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, bao gồm hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm, hỗ trợ di dời vật nuôi, cây trồng, và các khoản hỗ trợ khác.
Như vậy, câu trả lời ngắn gọn cho câu hỏi người thuê đất bị thu hồi có được hỗ trợ bồi thường không là: Họ không được bồi thường về đất nhưng có thể được hỗ trợ về tài sản gắn liền với đất do mình tự tạo lập và các khoản hỗ trợ khác nếu đáp ứng đủ điều kiện. Việc xác định cụ thể các khoản hỗ trợ này phụ thuộc vào từng trường hợp và quy định chi tiết tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP.
2. Điều kiện để người thuê đất được hỗ trợ khi bị thu hồi
Để được xem xét hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, người thuê đất cần đáp ứng các điều kiện nhất định. Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 108 Luật Đất đai 2024 và hướng dẫn tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP, người thuê đất cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Có hợp đồng thuê đất hợp pháp, được xác lập trước thời điểm có thông báo thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Đang trực tiếp sử dụng đất và có tài sản gắn liền với đất do mình tạo lập (nhà cửa, công trình xây dựng, cây trồng, vật nuôi…).
- Tài sản gắn liền với đất phải được tạo lập hợp pháp, không vi phạm quy định về trật tự xây dựng, không lấn chiếm đất trái phép.
- Việc thu hồi đất làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất, kinh doanh của người thuê.
Điều quan trọng cần lưu ý là người thuê đất phải chứng minh được nguồn gốc tài sản của mình trên đất. Trong trường hợp tài sản do người cho thuê đất tạo lập trước đó, người thuê sẽ không được hỗ trợ về phần tài sản này. Ngoài ra, nếu hợp đồng thuê đất hết hạn hoặc bị chấm dứt trước thời điểm thu hồi, người thuê cũng sẽ không còn tư cách để yêu cầu hỗ trợ.
Xem thêm: Điều kiện hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp khi bị thu hồi đất nông nghiệp
3. Các khoản hỗ trợ cụ thể mà người thuê đất có thể nhận được
Khi đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên, người thuê đất có thể được nhận các khoản hỗ trợ sau đây theo quy định tại Điều 108 Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP:
- Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất: Khoản hỗ trợ này nhằm giúp người thuê đất vượt qua khó khăn trong thời gian tìm kiếm địa điểm mới. Mức hỗ trợ được tính dựa trên thời gian ổn định đời sống và sản xuất, tối đa không quá 12 tháng đối với người thuê đất sản xuất kinh doanh.
- Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm: Áp dụng cho người thuê đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải là đất ở. Người thuê đất có thể được hỗ trợ một khoản tiền để tự đào tạo nghề hoặc được giới thiệu việc làm mới.
- Hỗ trợ di dời vật nuôi, cây trồng: Trong trường hợp người thuê đất có vật nuôi, cây trồng trên đất bị thu hồi, họ sẽ được hỗ trợ chi phí di dời hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định.
- Hỗ trợ tháo dỡ, phá dỡ tài sản: Người thuê đất có công trình xây dựng trên đất sẽ được hỗ trợ chi phí tháo dỡ, phá dỡ và vận chuyển vật liệu.
- Hỗ trợ khác: Tùy theo điều kiện thực tế của từng địa phương, người thuê đất có thể được hưởng thêm các khoản hỗ trợ khác theo quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Cần nhấn mạnh rằng, các khoản hỗ trợ này không bao gồm giá trị quyền sử dụng đất. Giá trị quyền sử dụng đất sẽ được bồi thường cho người cho thuê đất (chủ sở hữu hợp pháp). Người thuê đất chỉ được nhận phần hỗ trợ liên quan đến tài sản và đời sống của chính mình.
Xem thêm: Mua nhà ở xã hội thông qua hợp đồng ủy quyền có rủi ro gì?
4. Thủ tục và hồ sơ đề nghị hỗ trợ khi bị thu hồi đất
Để được hưởng các khoản hỗ trợ nêu trên, người thuê đất cần thực hiện theo quy trình sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ đề nghị hỗ trợ
Người thuê đất cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:
- Đơn đề nghị hỗ trợ, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất (theo mẫu).
- Bản sao hợp đồng thuê đất, thuê nhà có công chứng hoặc chứng thực.
- Giấy tờ chứng minh tài sản gắn liền với đất do mình tạo lập (hóa đơn, chứng từ mua vật liệu, giấy phép xây dựng nếu có…).
- Bản sao giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD, sổ hộ khẩu hoặc giấy tờ tạm trú).
- Các giấy tờ khác có liên quan theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Bước 2: Nộp hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền
Người thuê đất nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất hoặc Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng theo thông báo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Hồ sơ cần được nộp trong thời hạn quy định kể từ ngày nhận được thông báo thu hồi đất.
Bước 3: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan này phải thông báo bằng văn bản cho người thuê đất biết để bổ sung trong thời hạn quy định. Sau khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm kê, xác minh thực tế tài sản của người thuê đất trên đất bị thu hồi.
Bước 4: Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và trình phê duyệt
Căn cứ vào kết quả kiểm kê, xác minh, cơ quan chức năng sẽ lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho người thuê đất. Phương án này sẽ được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất trong thời gian tối thiểu 20 ngày để người dân góp ý kiến. Sau khi tiếp thu ý kiến, phương án sẽ được trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Bước 5: Chi trả tiền hỗ trợ
Sau khi phương án được phê duyệt, cơ quan chức năng sẽ tiến hành chi trả tiền hỗ trợ cho người thuê đất. Việc chi trả được thực hiện trực tiếp cho người thuê đất hoặc thông qua Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất. Người thuê đất có trách nhiệm bàn giao mặt bằng cho cơ quan nhà nước sau khi nhận đủ tiền hỗ trợ.
5. Câu hỏi thường gặp
Người thuê đất có được bồi thường về đất khi bị thu hồi không?
Theo quy định tại Điều 91 Luật Đất đai 2024, người thuê đất không thuộc đối tượng được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi. Lý do là họ không có quyền sử dụng đất hợp pháp, không đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Quyền sử dụng đất thuộc về người cho thuê (chủ sử dụng đất hợp pháp) và họ sẽ là người được bồi thường về đất. Tuy nhiên, người thuê đất vẫn có thể được xem xét hỗ trợ về tài sản gắn liền với đất do mình tạo lập và các khoản hỗ trợ khác theo quy định tại Điều 108 Luật Đất đai 2024.
Thời hạn thuê đất còn lại có ảnh hưởng đến quyền được hỗ trợ không?
Thời hạn thuê đất còn lại có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được hỗ trợ của người thuê đất. Theo quy định tại Nghị định 88/2024/NĐ-CP, người thuê đất chỉ được xem xét hỗ trợ nếu hợp đồng thuê đất còn hiệu lực tại thời điểm có quyết định thu hồi đất. Trong trường hợp hợp đồng thuê đất đã hết hạn hoặc bị chấm dứt trước thời điểm thu hồi, người thuê sẽ không còn tư cách pháp lý để yêu cầu hỗ trợ. Ngoài ra, thời hạn thuê đất còn lại cũng là căn cứ để tính mức hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất cho người thuê.
Người thuê đất cần làm gì khi không đồng ý với phương án hỗ trợ?
Khi không đồng ý với phương án hỗ trợ do cơ quan nhà nước lập, người thuê đất có quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật. Cụ thể, người thuê đất có thể gửi đơn khiếu nại đến Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định phê duyệt. Trong trường hợp không đồng ý với kết quả giải quyết khiếu nại lần đầu, người thuê đất có thể khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của Luật Khiếu nại và Luật Tố tụng hành chính.
Việc xác định người thuê đất bị thu hồi có được hỗ trợ bồi thường không phụ thuộc vào nhiều yếu tố pháp lý quan trọng. Người thuê đất cần nắm rõ các quy định tại Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về quyền lợi khi bị thu hồi đất, hãy liên hệ ACC HCM để được đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết nhanh chóng, hiệu quả nhất. người thuê đất bị thu hồi có được hỗ trợ bồi thường không sẽ được giải đáp thấu đáo khi bạn đồng hành cùng chúng tôi.
Để lại một bình luận