Thủ tục hải quan mua bán 3 bên chi tiết

Thủ tục hải quan mua bán 3 bên là nghiệp vụ phức tạp trong hoạt động xuất nhập khẩu, phát sinh khi hợp đồng ngoại thương và hợp đồng thanh toán được ký kết giữa các chủ thể khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết về nghiệp vụ này, cùng ACC HCM đồng hành giải quyết mọi vướng mắc.

Mục lục

1. Thủ tục hải quan mua bán 3 bên chi tiết

Mua bán 3 bên (còn gọi là mua bán qua trung gian hoặc mua bán chuyển tiếp) là hình thức giao dịch thương mại quốc tế có sự tham gia của ba chủ thể: bên bán (nhà cung cấp), bên mua (nhà nhập khẩu) và bên trung gian (công ty mua hộ, bán hộ hoặc môi giới). Trong đó, bên trung gian có thể đứng tên trên hợp đồng ngoại thương hoặc chứng từ thanh toán nhưng không trực tiếp tham gia giao nhận hàng hóa.

Theo Luật Hải quan 2014, sửa đổi năm 2025 và Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2015/NĐ-CP, mua bán 3 bên là hình thức xuất khẩu, nhập khẩu hợp pháp. Quy trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hình thức này gồm các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ

Doanh nghiệp cần tập hợp đầy đủ các chứng từ nêu tại mục 4, kiểm tra tính chính xác, thống nhất giữa các chứng từ. Đồng thời, xác định mã số hàng hóa (HS code), xuất xứ, trị giá hải quan và thuế suất áp dụng.

Bước 2: Khai tờ khai hải quan điện tử

Doanh nghiệp tiến hành khai tờ khai hải quan điện tử qua hệ thống VNACCS/VCIS. Trong quá trình khai, cần lưu ý khai đúng các tiêu chí liên quan đến người bán, người mua, người nhận hàng, điều kiện giao hàng (Incoterms), phương thức thanh toán. Đối với hàng hóa mua bán 3 bên, doanh nghiệp cần khai bổ sung thông tin về bên thứ ba trong phần ghi chú hoặc các tiêu chí bổ sung theo hướng dẫn của cơ quan hải quan.

Bước 3: Nộp hồ sơ và chờ phân luồng tờ khai

Sau khi khai tờ khai điện tử, hệ thống sẽ tự động phân luồng (xanh, vàng, đỏ). Đối với luồng xanh, hàng hóa được thông quan ngay. Đối với luồng vàng, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ giấy cho cơ quan hải quan để kiểm tra. Đối với luồng đỏ, hàng hóa sẽ bị kiểm tra thực tế. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ là Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục (cửa khẩu, cảng hoặc Chi cục Hải quan quản lý doanh nghiệp). Thời gian xử lý hồ sơ luồng vàng tối đa là 2 giờ làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, thời gian kiểm tra thực tế hàng hóa tối đa là 8 giờ làm việc.

Bước 4: Nộp thuế và các khoản phí liên quan

Sau khi tờ khai được chấp nhận, doanh nghiệp tiến hành nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế GTGT và các khoản phí khác theo thông báo của cơ quan hải quan. Việc nộp thuế có thể thực hiện qua ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp mở tài khoản hoặc qua cổng thanh toán điện tử của Tổng cục Hải quan.

Bước 5: Thông quan hàng hóa và lưu trữ hồ sơ

Khi hoàn thành các nghĩa vụ thuế và được cơ quan hải quan xác nhận thông quan, doanh nghiệp tiến hành nhận hàng và vận chuyển về kho. Hồ sơ hải quan phải được lưu trữ tối thiểu 5 năm theo quy định tại Luật Hải quan 2014, sửa đổi 2025 để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra sau thông quan.

2. Các trường hợp áp dụng thủ tục hải quan mua bán 3 bên

Trong thực tiễn hoạt động thương mại quốc tế, thủ tục hải quan mua bán 3 bên thường phát sinh trong các trường hợp phổ biến sau:

Công ty A (nước ngoài) bán hàng cho Công ty B (nước ngoài), sau đó Công ty B bán lại cho Công ty C (Việt Nam). Hàng hóa được vận chuyển thẳng từ nước của A đến Việt Nam mà không qua kho của B.
Công ty X (Việt Nam) nhận gia công cho Công ty Y (nước ngoài), sau đó Công ty Y chỉ định giao hàng cho Công ty Z (nước ngoài khác) hoặc giao hàng cho một công ty khác tại Việt Nam.
Công ty M (Việt Nam) mua hàng từ Công ty N (nước ngoài) thông qua Công ty P (nước ngoài thứ ba) làm trung gian thanh toán hoặc trung gian ký kết hợp đồng.

Xem thêm: Khai báo hải quan tiếng Anh là gì? Tìm hiểu

3. Điều kiện thực hiện thủ tục hải quan mua bán 3 bên

Để được cơ quan hải quan chấp nhận cho thực hiện thủ tục hải quan mua bán 3 bên, doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện sau:

Thứ nhất, hàng hóa phải thuộc danh mục được phép xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật Việt Nam. Căn cứ Luật Quản lý ngoại thương 2017, hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, hàng hóa hạn chế xuất khẩu, nhập khẩu phải tuân thủ các quy định riêng về giấy phép và điều kiện.

Thứ hai, doanh nghiệp phải có đầy đủ hợp đồng mua bán ngoại thương, hợp đồng ủy thác (nếu có) và các chứng từ liên quan thể hiện rõ mối quan hệ giữa các bên. Hợp đồng phải được ký kết hợp pháp, có chữ ký và đóng dấu của các bên liên quan.

Thứ ba, việc thanh toán phải được thực hiện qua ngân hàng theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối, trừ các trường hợp được phép thanh toán bù trừ hoặc thanh toán bằng hàng hóa theo quy định.

Thứ tư, doanh nghiệp phải đăng ký tờ khai hải quan và nộp đầy đủ hồ sơ theo quy định Luật Hải quan 2014, sửa đổi 2025, bao gồm tờ khai hải quan, hợp đồng thương mại, hóa đơn thương mại, vận đơn và các chứng từ khác theo yêu cầu.

Xem thêm: Thủ tục đăng ký nộp thuế hải quan điện tử chi tiết

4. Hồ sơ cần chuẩn bị khi thực hiện thủ tục hải quan mua bán 3 bên

Hồ sơ hải quan đối với hàng hóa mua bán 3 bên cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác, bao gồm:

Tờ khai hải quan theo mẫu quy định (HQ/2015/NK hoặc HQ/2015/XK)
Hợp đồng thương mại (Sales Contract) giữa các bên liên quan
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) thể hiện đúng giá trị giao dịch
Vận đơn (Bill of Lading) hoặc chứng từ vận tải tương đương
Chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu hàng hóa được hưởng ưu đãi thuế quan
Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu (nếu hàng hóa thuộc diện quản lý)
Chứng từ chứng nhận chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm (nếu có)
Hợp đồng ủy thác hoặc thỏa thuận giữa các bên (nếu có)
Các chứng từ khác theo yêu cầu cụ thể của từng loại hàng hóa

5. Chi phí thực hiện thủ tục hải quan mua bán 3 bên

Chi phí thực hiện thủ tục hải quan mua bán 3 bên bao gồm nhiều khoản khác nhau, cụ thể:

Thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu: Tính theo thuế suất quy định tại Biểu thuế hiện hành, dựa trên trị giá hải quan của hàng hóa
Thuế GTGT hàng nhập khẩu: Áp dụng theo quy định của Luật Thuế GTGT
Thuế tiêu thụ đặc biệt: Áp dụng đối với hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Phí, lệ phí hải quan: Theo quy định của Bộ Tài chính
Chi phí lưu kho, lưu bãi: Phát sinh nếu hàng hóa phải lưu lại cảng, kho chờ thông quan
Chi phí dịch vụ khai thuê hải quan: Nếu doanh nghiệp sử dụng dịch vụ của đại lý làm thủ tục hải quan
Chi phí vận chuyển nội địa: Từ cảng, cửa khẩu về kho của doanh nghiệp

6. Dịch vụ hỗ trợ thủ tục hải quan mua bán 3 bên tại ACC HCM

Sử dụng dịch vụ tại ACC HCM mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

Tiết kiệm chi phí: Tối ưu hóa quy trình khai báo, giảm thiểu rủi ro sai sót dẫn đến bị xử phạt, hạn chế chi phí phát sinh do lưu kho, lưu bãi kéo dài
Đội ngũ chuyên gia: Sở hữu đội ngũ nhân sự giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, am hiểu sâu sắc các quy định pháp luật về hải quan, thường xuyên cập nhật các văn bản mới
Tư vấn chuyên sâu: Hỗ trợ phân tích, đánh giá tính hợp pháp của giao dịch, tư vấn phương án khai báo tối ưu, xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục
Hỗ trợ toàn diện: Đồng hành từ khâu chuẩn bị hồ sơ, khai báo hải quan, theo dõi quá trình thông quan đến giải quyết các vấn đề sau thông quan, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp

7. Câu hỏi thường gặp

Hàng hóa mua bán 3 bên có bị coi là hàng hóa không có hóa đơn không?

Không. Hàng hóa mua bán 3 bên vẫn có hóa đơn thương mại đầy đủ do bên bán phát hành.

Thời gian thông quan hàng hóa mua bán 3 bên là bao lâu?

Thời gian thông quan phụ thuộc vào luồng tờ khai được phân loại. Đối với luồng xanh, hàng hóa được thông quan ngay sau khi khai báo điện tử thành công. Đối với luồng vàng, thời gian kiểm tra hồ sơ tối đa là 2 giờ làm việc. Đối với luồng đỏ, thời gian kiểm tra thực tế hàng hóa tối đa là 8 giờ làm việc.

Doanh nghiệp có thể tự khai báo hải quan cho hàng hóa mua bán 3 bên không?

Hoàn toàn có thể. Doanh nghiệp có quyền tự khai báo hải quan nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Luật Hải quan 2014, sửa đổi 2025, bao gồm có cán bộ được đào tạo, tập huấn về nghiệp vụ hải quan, có hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu khai báo điện tử.

Thủ tục hải quan mua bán 3 bên đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về pháp luật hải quan, kỹ năng khai báo chuyên nghiệp và kinh nghiệm xử lý các tình huống phát sinh. Nếu doanh nghiệp cần hỗ trợ chuyên nghiệp, hãy liên hệ ACC HCM để được tư vấn và đồng hành trong suốt quá trình thực hiện thủ tục hải quan mua bán 3 bên, đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thuận lợi và hiệu quả.